Πόνοι στο σώμα, κόπωση, «θολούρα» και κακός ύπνος: Η χρόνια πάθηση που μπορεί να αργήσει να διαγνωστεί

 

Πόνος σε πολλά σημεία του σώματος, εξάντληση ακόμη και μετά από αρκετές ώρες ύπνου, δυσκολία συγκέντρωσης, «θολούρα» στη σκέψη και ένας ύπνος που δεν ξεκουράζει. Όταν αυτά τα συμπτώματα επιμένουν για μήνες, μία από τις παθήσεις που μπορεί να διερευνήσει ο γιατρός είναι η ινομυαλγία.

Η ινομυαλγία είναι μια χρόνια διαταραχή που χαρακτηρίζεται κυρίως από διάχυτο πόνο και ευαισθησία σε διάφορα σημεία του σώματος.

Πολύ συχνά όμως ο πόνος είναι μόνο ένα κομμάτι της εικόνας.

Οι ασθενείς μπορεί να αντιμετωπίζουν έντονη κόπωση, προβλήματα ύπνου, δυσκαμψία, πονοκεφάλους και δυσκολίες στη συγκέντρωση και τη μνήμη.

Κάποιοι περιγράφουν την καθημερινότητά τους σαν να ξυπνούν άρρωστοι ή εξαντλημένοι, παρότι δεν έχουν κάνει κάτι που να δικαιολογεί αυτή την κούραση.

Το δύσκολο είναι ότι ο άνθρωπος μπορεί εξωτερικά να φαίνεται απολύτως καλά.

Και ακριβώς γι’ αυτό η ινομυαλγία μπορεί να είναι ιδιαίτερα επιβαρυντική και ψυχολογικά.

Τι είναι πραγματικά η ινομυαλγία;

Η ινομυαλγία δεν είναι απλώς ένας μυϊκός πόνος που κρατά περισσότερο από το συνηθισμένο.

Πρόκειται για χρόνια κατάσταση στην οποία ο τρόπος με τον οποίο το νευρικό σύστημα επεξεργάζεται τα ερεθίσματα του πόνου φαίνεται να είναι διαφορετικός.

Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη κατανοήσει πλήρως τον ακριβή μηχανισμό.

Έρευνες όμως δείχνουν ότι οι άνθρωποι με ινομυαλγία παρουσιάζουν αυξημένη ευαισθησία στον πόνο και διαφοροποιήσεις στα νευρικά μονοπάτια που μεταδίδουν και επεξεργάζονται τα σήματα του πόνου.

Ο πόνος λοιπόν είναι πραγματικός, ακόμη κι αν μια ακτινογραφία ή μια εξέταση αίματος δεν δείχνει κάποια εμφανή βλάβη.

Δεν σημαίνει ότι «καταστρέφονται» οι μύες και οι αρθρώσεις

Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που πρέπει να γνωρίζει ένας ασθενής.

Η ινομυαλγία μπορεί να προκαλέσει πολύ έντονο πόνο, αλλά δεν λειτουργεί όπως μια φλεγμονώδης αρθρίτιδα που μπορεί να προκαλέσει βλάβες στις αρθρώσεις.

Δεν προκαλεί παραμορφώσεις των αρθρώσεων και δεν σημαίνει ότι οι μύες καταστρέφονται κάθε φορά που πονάνε.

Η ένταση του πόνου δεν αντιστοιχεί απαραίτητα σε βλάβη των ιστών.

Αυτό είναι σημαντικό και για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η πάθηση.

Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα;

Τα συμπτώματα διαφέρουν αρκετά από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Τα συχνότερα περιλαμβάνουν:

• διάχυτο χρόνιο πόνο,
• έντονη κόπωση,
• ύπνο που δεν ξεκουράζει,
• μυϊκή και αρθρική δυσκαμψία,
• ευαισθησία στην αφή,
• δυσκολία συγκέντρωσης και μνήμης,
• μουδιάσματα ή μυρμηγκιάσματα στα άκρα,
• αυξημένη ευαισθησία σε θόρυβο, φως, μυρωδιές ή θερμοκρασία,
• πονοκεφάλους,
• και πεπτικές ενοχλήσεις σε ορισμένους ασθενείς.

Ο πόνος δεν είναι ίδιος για όλους

Ο πόνος της ινομυαλγίας μπορεί να περιγράφεται με πολλούς διαφορετικούς τρόπους.

Κάποιοι τον αισθάνονται σαν βαθύ μυϊκό πόνο.

Άλλοι τον περιγράφουν σαν:

• κάψιμο,
• τσίμπημα,
• σφίξιμο,
• έντονο πιάσιμο,
• ή την αίσθηση που έχουμε μετά από υπερβολική άσκηση.

Μπορεί να αφορά πολλά σημεία του σώματος και η έντασή του να αλλάζει από ημέρα σε ημέρα.

Υπάρχουν καλύτερες περίοδοι και περίοδοι έξαρσης.

Η εξάντληση που δεν εξηγείται εύκολα

Για αρκετούς ανθρώπους με ινομυαλγία, η κόπωση μπορεί να είναι εξίσου δύσκολη με τον πόνο.

Δεν πρόκειται πάντα για την απλή κούραση μιας δύσκολης ημέρας.

Ορισμένοι ασθενείς περιγράφουν την αίσθηση σαν να έχουν «αδειάσει οι μπαταρίες» τους.

Μπορεί να δυσκολεύονται:

• να σηκωθούν το πρωί,
• να εργαστούν για πολλές συνεχόμενες ώρες,
• να κάνουν δουλειές στο σπίτι,
• να ασκηθούν,
• ή ακόμη και να ακολουθήσουν ένα γεμάτο καθημερινό πρόγραμμα.

Και αυτό μπορεί να συμβαίνει ακόμη και όταν έχουν κοιμηθεί αρκετές ώρες.

Το περίφημο «fibro fog»: Όταν η σκέψη θολώνει

Ένα από τα χαρακτηριστικά συμπτώματα που αναφέρουν αρκετοί ασθενείς είναι αυτό που έχει επικρατήσει να αποκαλείται «fibro fog».

Μπορεί να περιλαμβάνει:

• δυσκολία συγκέντρωσης,
• ξεχάσματα,
• δυσκολία να βρει κάποιος τη σωστή λέξη,
• αίσθηση πνευματικής βραδύτητας,
• δυσκολία να κάνει πολλά πράγματα ταυτόχρονα,
• ή αίσθηση ότι το μυαλό είναι «θολό».

Δεν σημαίνει ότι ο άνθρωπος αναπτύσσει άνοια.

Οι γνωστικές αυτές δυσκολίες αποτελούν αναγνωρισμένο κομμάτι της ινομυαλγίας και μπορεί να επηρεάζονται επίσης από τον πόνο, την κόπωση και τον κακό ύπνο.

Ύπνος πολλών ωρών αλλά χωρίς ξεκούραση

Ένας άνθρωπος μπορεί να κοιμηθεί επτά ή οκτώ ώρες και να ξυπνήσει νιώθοντας ότι δεν ξεκουράστηκε καθόλου.

Οι διαταραχές ύπνου είναι πολύ συχνές στην ινομυαλγία.

Ο κακός ύπνος μπορεί με τη σειρά του να επιδεινώσει:

• την κόπωση,
• την αντίληψη του πόνου,
• τη συγκέντρωση,
• και τη διάθεση.

Έτσι μπορεί να δημιουργηθεί ένας δύσκολος κύκλος:

πόνος → κακός ύπνος → μεγαλύτερη κόπωση → μεγαλύτερη ευαισθησία στον πόνο.

Ποιοι εμφανίζουν συχνότερα ινομυαλγία;

Η ινομυαλγία μπορεί να εμφανιστεί σε οποιονδήποτε.

Εμφανίζεται όμως συχνότερα στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες.

Μπορεί να παρουσιαστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, ακόμη και σε παιδιά, αν και συνήθως ξεκινά στη μέση ηλικία και η πιθανότητα εμφάνισής της αυξάνεται με την ηλικία.

Υπάρχει επίσης μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης σε ανθρώπους που έχουν ορισμένες άλλες παθήσεις, όπως:

• ρευματοειδή αρθρίτιδα,
• συστηματικό ερυθηματώδη λύκο,
• αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα,
• οστεοαρθρίτιδα,
• χρόνιο πόνο στη μέση,
• σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου,
• ή ορισμένες διαταραχές διάθεσης.

Υπάρχει κληρονομικότητα;

Η ινομυαλγία φαίνεται να εμφανίζεται συχνότερα σε ορισμένες οικογένειες.

Αυτό υποδηλώνει ότι γενετικοί παράγοντες πιθανότατα συμμετέχουν στην προδιάθεση.

Δεν έχει όμως βρεθεί ένα μοναδικό «γονίδιο ινομυαλγίας».

Πιθανότερο είναι να υπάρχει ένας συνδυασμός γενετικής ευαισθησίας και άλλων παραγόντων.

Τι προκαλεί την ινομυαλγία;

Η ακριβής αιτία δεν είναι γνωστή.

Σήμερα η έρευνα εστιάζει περισσότερο στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος και το νευρικό σύστημα επεξεργάζονται τον πόνο.

Σε ανθρώπους με ινομυαλγία φαίνεται ότι τα σήματα πόνου μπορεί να ενισχύονται ή να γίνονται αντιληπτά διαφορετικά.

Έχουν επίσης διερευνηθεί παράγοντες όπως:

• η γενετική προδιάθεση,
• οι αλλαγές στην επεξεργασία του πόνου,
• ο ύπνος,
• η αντίδραση του οργανισμού στο στρες,
• και διάφοροι περιβαλλοντικοί παράγοντες.

Μπορεί να ξεκινήσει μετά από ένα έντονο γεγονός;

Σε ορισμένους ανθρώπους τα συμπτώματα εμφανίζονται ή γίνονται πολύ πιο έντονα μετά από ένα γεγονός όπως μια ασθένεια ή μια περίοδο σημαντικής σωματικής ή ψυχολογικής επιβάρυνσης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το συγκεκριμένο γεγονός «προκάλεσε» από μόνο του την ινομυαλγία.

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι πιθανόν να λειτουργεί ως εκλυτικός παράγοντας σε κάποιον που έχει ήδη σχετική προδιάθεση.

Σε άλλους ανθρώπους, πάλι, δεν υπάρχει κανένα σαφές γεγονός που να σηματοδοτεί την έναρξη.

Είναι «ψυχολογική» πάθηση;

Όχι.

Το γεγονός ότι άγχος, στρες ή διάθεση μπορεί να επηρεάζουν την ένταση των συμπτωμάτων δεν σημαίνει ότι ο πόνος είναι φανταστικός.

Το στρες μπορεί να επηρεάζει πολλές πραγματικές σωματικές παθήσεις.

Στην ινομυαλγία υπάρχουν ενδείξεις διαφορετικής επεξεργασίας των σημάτων του πόνου από το νευρικό σύστημα.

Παράλληλα, το να ζει κάποιος για μήνες ή χρόνια με πόνο και κόπωση μπορεί από μόνο του να επιβαρύνει σημαντικά την ψυχική υγεία.

Γιατί μπορεί να αργήσει η διάγνωση;

Ένας σημαντικός λόγος είναι ότι δεν υπάρχει μία ειδική εξέταση αίματος ή μία ακτινογραφία που να λέει «έχετε ινομυαλγία».

Τα συμπτώματά της μπορούν επίσης να μοιάζουν με εκείνα πολλών άλλων καταστάσεων.

Για παράδειγμα, κόπωση και μυοσκελετικοί πόνοι μπορούν να εμφανιστούν σε διαφορετικές παθήσεις.

Έτσι ο γιατρός πρέπει να αξιολογήσει προσεκτικά:

• πού υπάρχει πόνος,
• πόσο καιρό διαρκεί,
• πόσο έντονος είναι,
• αν υπάρχει κόπωση,
• τι συμβαίνει με τον ύπνο,
• αν υπάρχουν προβλήματα μνήμης ή συγκέντρωσης,
• και αν υπάρχουν ενδείξεις άλλης πάθησης.

Τα 18 «σημεία πόνου»: Τι ισχύει σήμερα;

Εδώ υπάρχει μια σημαντική αλλαγή σε σχέση με όσα γνωρίζαμε παλαιότερα.

Για πολλά χρόνια ήταν πολύ γνωστό το κριτήριο των 18 tender points.

Σύμφωνα με τα παλαιότερα κριτήρια του American College of Rheumatology του 1990, ο ασθενής έπρεπε να έχει διάχυτο πόνο και πόνο κατά την πίεση σε τουλάχιστον 11 από 18 συγκεκριμένα σημεία.

Αυτό το σύστημα δεν αποτελεί πλέον απαραίτητη προϋπόθεση για τη σύγχρονη διάγνωση.

Τα νεότερα κριτήρια δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην έκταση του πόνου και στη συνολική βαρύτητα συμπτωμάτων όπως η κόπωση, ο μη αναζωογονητικός ύπνος και οι γνωστικές δυσκολίες.

Άρα πώς γίνεται σήμερα η διάγνωση;

Η διάγνωση είναι κλινική.

Δεν υπάρχει σήμερα μία ειδική εργαστηριακή ή απεικονιστική εξέταση που να επιβεβαιώνει μόνη της την ινομυαλγία.

Ο γιατρός βασίζεται στο ιστορικό, στα συμπτώματα και στην κλινική εξέταση.

Μπορεί να ζητήσει εξετάσεις αίματος ή άλλες εξετάσεις, όχι επειδή υπάρχει μια «εξέταση ινομυαλγίας», αλλά για να διερευνήσει άλλες πιθανές αιτίες των συμπτωμάτων όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο.

Ποιες άλλες καταστάσεις μπορεί να μοιάζουν με ινομυαλγία;

Ανάλογα με την εικόνα του ασθενούς, ο γιατρός μπορεί να χρειαστεί να εξετάσει διαφορετικές πιθανότητες.

Για παράδειγμα, συμπτώματα όπως πόνος και έντονη κόπωση μπορεί να εμφανίζονται και σε:

• ορισμένες παθήσεις του θυρεοειδούς,
• αναιμία ή ορισμένες διατροφικές ελλείψεις,
• ρευματολογικές παθήσεις,
• διαταραχές ύπνου,
• άλλες καταστάσεις χρόνιου πόνου,
• ή ως παρενέργεια ορισμένων φαρμάκων.

Γι’ αυτό δεν είναι καλή ιδέα κάποιος να διαγνώσει μόνος του ινομυαλγία επειδή έχει πόνους και κόπωση.

Μπορεί κάποιος να έχει ταυτόχρονα ινομυαλγία και άλλη πάθηση;

Ναι.

Η ύπαρξη μιας άλλης πάθησης δεν αποκλείει απαραίτητα την ινομυαλγία.

Ένας άνθρωπος μπορεί, για παράδειγμα, να έχει ρευματοειδή αρθρίτιδα και παράλληλα ινομυαλγία.

Αυτός είναι ακόμη ένας λόγος για τον οποίο η σωστή ιατρική αξιολόγηση έχει σημασία.

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και οι πονοκέφαλοι

Αρκετοί άνθρωποι με ινομυαλγία αναφέρουν και άλλα προβλήματα.

Μπορεί να εμφανίζονται:

• φούσκωμα,
• δυσκοιλιότητα ή άλλες πεπτικές διαταραχές,
• σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου,
• πονοκέφαλοι,
• ημικρανίες,
• μουδιάσματα ή μυρμηγκιάσματα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος με ημικρανίες ή ευερέθιστο έντερο έχει ινομυαλγία.

Η διάγνωση βασίζεται στη συνολική εικόνα.

Υπάρχει θεραπεία που την εξαφανίζει;

Σήμερα δεν υπάρχει μία θεραπεία που να «θεραπεύει» οριστικά την ινομυαλγία σε όλους τους ασθενείς.

Υπάρχουν όμως αρκετές παρεμβάσεις που μπορούν να μειώσουν τα συμπτώματα και να βελτιώσουν σημαντικά την καθημερινότητα.

Η αντιμετώπιση συνήθως είναι συνδυαστική και εξατομικευμένη.

Δεν υπάρχει ένα χάπι που λειτουργεί το ίδιο για όλους.

Η άσκηση είναι πραγματικά μέρος της θεραπείας

Μπορεί να ακούγεται παράδοξο σε έναν άνθρωπο που πονάει ήδη, αλλά η τακτική σωματική δραστηριότητα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία διαχείρισης της ινομυαλγίας.

Το μυστικό είναι ότι δεν ξεκινάμε απότομα.

Ξεκινάμε χαμηλά και αυξάνουμε σταδιακά.

Μπορεί να βοηθήσουν δραστηριότητες χαμηλής επιβάρυνσης όπως:

• περπάτημα,
• ποδήλατο,
• κολύμβηση,
• άσκηση στο νερό,
• ήπια ενδυνάμωση,
• γιόγκα,
• tai chi.

Αν ένας άνθρωπος που είναι εντελώς ανενεργός προσπαθήσει ξαφνικά να κάνει έντονη προπόνηση, μπορεί να απογοητευτεί από την έξαρση των συμπτωμάτων.

Η σταδιακή προσαρμογή έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία.

Γιατί η κίνηση βοηθά αφού πονάμε;

Η συστηματική και προοδευτική άσκηση μπορεί με τον χρόνο να βοηθήσει:

• στη φυσική κατάσταση,
• στη λειτουργικότητα,
• στον ύπνο,
• στη διάθεση,
• και στη διαχείριση του πόνου.

Η ακινησία για μεγάλα χρονικά διαστήματα μπορεί αντίθετα να μειώσει τη φυσική κατάσταση και να κάνει ακόμη δυσκολότερη την επιστροφή στη δραστηριότητα.

Η σημασία του ύπνου

Η αντιμετώπιση των προβλημάτων ύπνου αποτελεί βασικό κομμάτι της θεραπείας.

Μερικές πρακτικές που μπορεί να βοηθήσουν είναι:

• σταθερή ώρα ύπνου και αφύπνισης,
• ήσυχο, σκοτεινό και άνετο υπνοδωμάτιο,
• περιορισμός καφεΐνης αργά μέσα στην ημέρα,
• περιορισμός νικοτίνης και υπερβολικού αλκοόλ,
• χαλαρή ρουτίνα πριν τον ύπνο,
• και αποφυγή εργασίας ή έντονης άσκησης ακριβώς πριν την κατάκλιση.

Αν υπάρχουν ενδείξεις άλλης διαταραχής ύπνου, αυτή μπορεί επίσης να χρειάζεται διερεύνηση.

Ποια φάρμακα χρησιμοποιούνται;

Ανάλογα με τα συμπτώματα και τον ασθενή, ο γιατρός μπορεί να χρησιμοποιήσει διαφορετικές κατηγορίες φαρμάκων.

Μεταξύ αυτών είναι ορισμένα:

• αντικαταθλιπτικά, τα οποία μπορούν να επηρεάσουν τα συστήματα επεξεργασίας του πόνου ακόμη και όταν ο ασθενής δεν έχει κατάθλιψη,
• αντιεπιληπτικά φάρμακα που χρησιμοποιούνται και για νευροπαθητικού τύπου πόνο,
• και άλλα αναλγητικά σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

Η θεραπεία πρέπει να εξατομικεύεται από γιατρό.

Τα κλασικά αντιφλεγμονώδη συχνά δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά για τον ίδιο τον πόνο της ινομυαλγίας, επειδή η πάθηση δεν χαρακτηρίζεται από φλεγμονή των ιστών όπως μια φλεγμονώδης αρθρίτιδα.

Μπορεί βέβαια να χρησιμοποιούνται για άλλη συνυπάρχουσα αιτία πόνου.

Τα ισχυρά παυσίπονα δεν είναι η απλή λύση

Η αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου της ινομυαλγίας δεν βασίζεται απλώς στη χορήγηση ολοένα ισχυρότερων αναλγητικών.

Η θεραπεία στοχεύει συνολικά:

• στον πόνο,
• στον ύπνο,
• στη λειτουργικότητα,
• στη σωματική δραστηριότητα,
• και στην ποιότητα ζωής.

Γι’ αυτό η συνεργασία με γιατρό που γνωρίζει καλά την πάθηση έχει μεγάλη σημασία.

Φυσιοθεραπεία και άλλες παρεμβάσεις

Η φυσιοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει έναν ασθενή να δημιουργήσει ένα πρόγραμμα κίνησης προσαρμοσμένο στις δυνατότητές του.

Ορισμένοι άνθρωποι δοκιμάζουν επίσης:

• μασάζ,
• βελονισμό,
• γιόγκα,
• tai chi,
• τεχνικές χαλάρωσης.

Για αρκετές συμπληρωματικές θεραπείες τα επιστημονικά δεδομένα είναι περιορισμένα ή μικτά.

Γι’ αυτό χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά και όχι ως υποκατάστατο της ιατρικής αντιμετώπισης.

Και η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία;

Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, γνωστή ως CBT, μπορεί να αποτελέσει μέρος της αντιμετώπισης του χρόνιου πόνου.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο γιατρός πιστεύει πως «ο πόνος βρίσκεται στο μυαλό».

Η CBT μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη πρακτικών στρατηγικών για:

• τη διαχείριση του χρόνιου πόνου,
• την αντιμετώπιση του στρες,
• τον ύπνο,
• και την προσαρμογή της καθημερινότητας στις εξάρσεις.

Το λάθος του «όλα ή τίποτα»

Ένα συχνό πρόβλημα είναι ότι σε μια καλή ημέρα ο ασθενής προσπαθεί να κάνει όλα όσα δεν κατάφερε τις προηγούμενες ημέρες.

Καθαρίζει όλο το σπίτι, περπατά πολύ, κάνει όλες τις δουλειές και εξαντλεί όλη την ενέργειά του.

Την επόμενη ημέρα μπορεί να εμφανιστεί έντονη επιδείνωση.

Για ορισμένους ανθρώπους βοηθά περισσότερο η λογική του pacing:

να κατανέμουν δηλαδή τις δραστηριότητες και τα διαλείμματα ώστε να αποφεύγονται οι μεγάλες εναλλαγές μεταξύ υπερπροσπάθειας και πλήρους ακινησίας.

Τι μπορεί να προκαλέσει μια έξαρση;

Δεν υπάρχει ένας κοινός παράγοντας για όλους.

Οι ασθενείς συχνά αναφέρουν ότι τα συμπτώματα μεταβάλλονται με:

• την έλλειψη ύπνου,
• το έντονο στρες,
• την υπερβολική σωματική καταπόνηση,
• την ακινησία,
• μια ασθένεια,
• ή αλλαγές στην καθημερινή ρουτίνα.

Ορισμένοι αναφέρουν επίσης αλλαγές με τον καιρό, αν και η επίδραση δεν είναι ίδια για όλους.

Τα συμπτώματα μπορεί να αλλάζουν από μέρα σε μέρα

Αυτό είναι χαρακτηριστικό της πάθησης και συχνά προκαλεί παρεξηγήσεις.

Ένας άνθρωπος μπορεί τη Δευτέρα να μπορεί να βγει, να εργαστεί και να φαίνεται απολύτως καλά.

Την Τρίτη μπορεί να δυσκολεύεται ακόμη και με απλές δραστηριότητες.

Η καλή ημέρα δεν αποδεικνύει ότι «δεν έχει τίποτα» και η κακή ημέρα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η νόσος έχει ξαφνικά επιδεινωθεί μόνιμα.

Η ινομυαλγία χαρακτηρίζεται συχνά από διακυμάνσεις.

Η «αόρατη» πλευρά της ινομυαλγίας

Ένας από τους δυσκολότερους παράγοντες για πολλούς ασθενείς είναι ότι η πάθηση δεν είναι εμφανής στους άλλους.

Δεν υπάρχει γύψος.

Δεν υπάρχει απαραίτητα πρήξιμο.

Μπορεί να μην υπάρχει τίποτα ορατό.

Και παρ’ όλα αυτά ο άνθρωπος μπορεί να βιώνει καθημερινά πόνο και εξάντληση.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε σχόλια όπως:

«Μια χαρά φαίνεσαι».

«Όλοι κουραζόμαστε».

«Μήπως είναι από το άγχος σου;»

«Πρέπει απλώς να γυμναστείς περισσότερο».

Για έναν άνθρωπο που ήδη προσπαθεί να διαχειριστεί χρόνιο πόνο, αυτή η αμφισβήτηση μπορεί να γίνει ακόμη ένα βάρος.

Πώς είναι η ζωή μετά τη διάγνωση;

Η ινομυαλγία είναι χρόνια κατάσταση και η πορεία της διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Υπάρχουν περίοδοι με περισσότερα συμπτώματα και περίοδοι κατά τις οποίες αυτά είναι πιο ελεγχόμενα.

Ο στόχος της θεραπείας δεν είναι μόνο ένας αριθμός στην κλίμακα πόνου.

Είναι να μπορεί ο άνθρωπος:

• να κοιμάται καλύτερα,
• να κινείται περισσότερο,
• να διατηρεί όσο γίνεται την καθημερινότητά του,
• να εργάζεται όπου είναι δυνατό,
• και να έχει καλύτερη ποιότητα ζωής.

Τι μπορεί να κάνει κάποιος στην καθημερινότητά του;

Μερικές πρακτικές στρατηγικές είναι:

• ήπια και σταδιακή άσκηση,
• σταθερό πρόγραμμα ύπνου,
• κατανομή των δραστηριοτήτων μέσα στην ημέρα,
• μικρά διαλείμματα πριν φτάσει η εξάντληση,
• ισορροπημένη διατροφή,
• διαχείριση του στρες,
• και συνεργασία με τον γιατρό για την προσαρμογή της θεραπείας.

Δεν υπάρχει μία ειδική «δίαιτα ινομυαλγίας» που έχει αποδειχθεί ότι θεραπεύει την πάθηση.

Πότε οι πόνοι και η κόπωση χρειάζονται έλεγχο;

Το ότι κάποιος έχει πόνους στο σώμα, αϋπνία και κόπωση δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει ινομυαλγία.

Αν τα συμπτώματα:

• επιμένουν για εβδομάδες ή μήνες,
• επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα,
• γίνονται προοδευτικά χειρότερα,
• ή συνοδεύονται από άλλα ανεξήγητα συμπτώματα,

χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Ιδιαίτερα συμπτώματα όπως ανεξήγητος πυρετός, σημαντική απώλεια βάρους, εμφανές πρήξιμο ή ερυθρότητα αρθρώσεων, νέα μυϊκή αδυναμία, δύσπνοια, πόνος στο στήθος ή άλλα οξέα συμπτώματα δεν πρέπει απλώς να αποδίδονται στην ινομυαλγία.

Το σημαντικότερο που πρέπει να γνωρίζουμε

Η ινομυαλγία είναι πραγματική χρόνια πάθηση.

Ο πόνος είναι πραγματικός.

Η κόπωση είναι πραγματική.

Οι δυσκολίες στον ύπνο και στη συγκέντρωση είναι πραγματικές.

Το γεγονός ότι οι συνηθισμένες εξετάσεις μπορεί να είναι φυσιολογικές δεν σημαίνει ότι ο άνθρωπος «τα φαντάζεται».

Ταυτόχρονα, όμως, τα συμπτώματα αυτά δεν είναι αποκλειστικά της ινομυαλγίας.

Γι’ αυτό η σωστή διάγνωση από επαγγελματία υγείας έχει πολύ μεγαλύτερη αξία από μια αυτοδιάγνωση με βάση μια λίστα συμπτωμάτων.

Το συμπέρασμα

Η ινομυαλγία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητα ενός ανθρώπου χωρίς να είναι εμφανής στους γύρω του.

Ο διάχυτος πόνος, η επίμονη κόπωση, ο μη αναζωογονητικός ύπνος και η λεγόμενη «fibro fog» αποτελούν χαρακτηριστικά συμπτώματα.

Δεν υπάρχει σήμερα μία εξέταση που να επιβεβαιώνει από μόνη της τη διάγνωση και τα παλιά «11 από 18 σημεία πόνου» δεν αποτελούν πλέον απαραίτητο διαγνωστικό κανόνα.

Η αντιμετώπιση είναι συνήθως συνδυαστική και μπορεί να περιλαμβάνει σταδιακή άσκηση, βελτίωση του ύπνου, εκπαίδευση στη διαχείριση του χρόνιου πόνου, ψυχολογικές/συμπεριφορικές παρεμβάσεις και φαρμακευτική αγωγή όταν χρειάζεται.

Και ίσως το σημαντικότερο για τους ανθρώπους που ζουν δίπλα σε κάποιον με ινομυαλγία είναι να θυμούνται κάτι πολύ απλό:

Μια πάθηση δεν χρειάζεται να φαίνεται για να είναι πραγματική.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση, διάγνωση ή θεραπεία.