Δυστuχώς Μαθεύτnκαν τα δuσάρεστα για την αγαπημένη ηθοποιό Νόρα Βαλσάμη

Δύσκολες ώρες περνά ο γιος της Νόρας Βαλσάμη και του Ερρίκου Ανδρέου, μετά τον θάνατο του πατέρα του.

«Ακόμα δεν μπορούμε να το συνειδητοποιήσουμε και να ξεπεράσουμε τον χαμό του. Συνέβαλαν πολλά πράγματα συνδυαστικά που μας οδήγησαν στην κατηφόρα. Λίγο τα οικονομικά, λίγο η απομόνωση εδώ στη Σύρο, όπου χάσαμε τις παρέες της οικογένειας, οι τράπεζες που μας οδήγησαν να μείνουμε μόνιμα εδώ στο νησί… Έτσι, χάσαμε κάθε επαφή και με την υπόλοιπη οικογένεια και με τους άλλους φίλους που είχαμε», είπε ο ίδιος μιλώντας στην Espresso.

“Την Νόρα Βαλσάμη όλοι την αγαπούσαν”

«Ακόμα δεν μπορούμε να το συνειδητοποιήσουμε και να ξεπεράσουμε τον χαμό του. Συνέβαλαν πολλά πράγματα συνδυαστικά που μας οδήγησαν στην κατηφόρα. Λίγο τα οικονομικά, λίγο η απομόνωση εδώ στη Σύρο, όπου χάσαμε τις παρέες της οικογένειας, οι τράπεζες που μας οδήγησαν να μείνουμε μόνιμα εδώ στο νησί… Έτσι, χάσαμε κάθε επαφή και με την υπόλοιπη οικογένεια και με τους άλλους φίλους που είχαμε» είναι τα πρώτα λόγια του στον Νίκο Νικόλιζα.

«Είναι ανεξήγητα όλα αυτά που μας έτυχαν. Οδηγηθήκαμε στην ανάγκη να “μαζευτούμε” κάπως ως οικογένεια, παρόλο που δεν κάναμε ποτέ έξαλλη ή επιπόλαιη ζωή. Τους γονείς μου όλοι τους αγαπούσαν. Οι γονείς μου είχαν παρέα την Αλίκη, τη Ζωή, συνεργάτες από το θέατρο, από τον κινηματογράφο. Δεν δώσαμε ποτέ κανένα δικαίωμα. Δυστυχώς όμως η αδικία πολλές φορές επικρατεί του καλού. Νομίζω, δεν μας άξιζε τέτοια μεταχείριση» εξομολογήθηκε ο γιος της Νόρας Βαλσάμη και του Ερρίκου Ανδρέου.

Γιατί η μαμά μου και ο μπαμπάς μου ήταν πάντα κοντά τους, όταν και οι δύο μεσουρανούσαν. Και οι γονείς μου τους αγάπησαν όλους τους καλλιτέχνες, όπως και το αντίστροφο. Υπήρχε πάρα πολύ μεγάλη στήριξη από τους συναδέλφους, όμως η απομόνωσή μας εδώ στο νησί ίσως να έπαιξε ρόλο.

Η οικογένειά μας δεν πήγαινε ποτέ για μεγάλα πράγματα. Οι γονείς μου δεν ανήκαν στην κατηγορία των πλουσίων που έβγαλαν “πειρατικά” χρήματα. Είχαν την ευχέρεια να συνεργαστούν με τον Φίνο και να οδηγηθούν στον σωστό δρόμο από την αρχή της καριέρας τους. Και το ψωμί που έβγαλαν ήταν νόμιμο μέχρι και την τελευταία δραχμή».

Ο Έρικ δεν κρύβει πως ο θάνατος του πατέρα του ήταν για εκείνον και τη μητέρα του απρόσμενος, παρόλο που ο σπουδαίος σκηνοθέτης νοσηλευόταν για μήνες στο νοσοκομείο.

«Βρισκόμαστε σε μια δύσκολη περίοδο αναπροσαρμογής. Δεν ξέρουμε πλέον ποιος είναι φίλος και ποιος δεν είναι. Η μητέρα μου είναι πολύ άρρωστη. Είναι χάλια, ψυχολογικά και σωματικά. Της έδωσα κάποια χάπια για να ηρεμήσει. Νιώθει πολύ μεγάλη ανασφάλεια. Δεν μπορεί να καταλάβει τι της συμβαίνει. Νιώθει σαν να την πυροβολούν και δεν γνωρίζει από πού.

Για μένα είναι σαν να είναι εδώ ο πατέρας μου, μέσα στο σπίτι. Δεν μπορώ να πιστέψω ότι έχει “φύγει”. Γιατί ξέρω τι άνθρωπος ήταν. Ήταν ένας άγγελος ο πατέρας μου. Και ξέρω ποιοι τον οδήγησαν για να φτάσει εκεί που έφτασε. Η πίεση που δεχόταν από όλες τις πλευρές. Και αυτή η πίεση μας οδήγησε στην καταστροφή και σε μια αιχμαλωσία μέχρι να πεθάνουμε ως οικογένεια και να ησυχάσουν όλοι.

Είναι σαν να καθόμαστε σε μια γωνία και κάθε μέρα να μας σκοτώνουν όλο και περισσότερο. Καθόμαστε εδώ και μας εκτελούν όλο και περισσότερο. Περνάμε μεγάλη πληγή. Δεν ξέρουμε πού πατάμε και για πού βαδίζουμε. Έφυγε το στήριγμά μας» εξομολογήθηκε, ξεσπώντας σε κλάματα.

«Δεν ξέρω ούτε κι εγώ ποιοι μας οδήγησαν σε αυτή την καταστροφή. Οδηγηθήκαμε σε αυτή την κατάσταση. Είναι σαν μια αόρατη πίεση που λέει: “Μη μιλάς, σκάσε, άκου”. Εμείς ως οικογένεια είμαστε καλοί άνθρωποι.

Ο πατέρας μου βρέθηκε να είναι στην αιχμή του δόρατος ενός γεγονότος (σ.σ.: πλειστηριασμός), με αποτέλεσμα να ανασταλούν όλα τα δεδομένα μας ως οικογένεια. Έπειτα από αυτό το γεγονός φαίνεται σαν να μη μετράνε οι ταινίες του πατέρα μου, οι ταινίες όπου έχει παίξει η μητέρα μου και τα δεκάδες θεατρικά έργα. Σχεδόν έφτασα 50 ετών και η μητέρα μου 75. Δεν ξέρω τι άλλο θέλουν από εμάς! Θεωρώ ότι απλά ήθελαν να καταστρέψουν την οικογένειά μας. Και μάλλον το κατάφεραν».

«Ο μπαμπάς θα ζήσει»

Ο Έρικ Ανδρέου απάντησε και για την απουσία της μητέρας του από την κηδεία του πατέρα του. «Η μητέρα μου δεν μπορεί να πάει ούτε μέχρι την τουαλέτα. Έχει τρομερά κινητικά προβλήματα με τα κόκαλά της. Το μόνο που θέλω είναι να είμαι όσο το δυνατόν πιο πολύ δίπλα της.

Και όσο μπορούμε να κρατηθούμε και οι δύο, θα κρατηθούμε. Είχα μια ελπίδα ότι ο μπαμπάς θα κρατιόταν ακόμα λίγο στη ζωή για να τον αγκαλιάσω και να τον αποχαιρετήσω όπως ήθελα. Συνεχώς ήταν η μητέρα μου δίπλα του, αν και με τόσα προβλήματα που έχει. Μας έλεγαν ότι όλα θα πάνε καλά και ο μπαμπάς θα ζήσει, όμως στο τέλος “έφυγε”. Δυστυχώς, δεν πρόλαβα».

Μέσα στον πόνο που βιώνει, ο Έρικ Ανδρέου απάντησε και για τη διαβίωσή του. «Ζούμε με τη σύνταξη της μαμάς. Δεν είναι ότι τα έξοδα είναι εξωφρενικά. Όμως είμαστε σε απόγνωση. Και εκατομμύρια να είχαμε αυτή τη στιγμή, δεν θα μας έκαναν απολύτως τίποτα. Ο πόνος μας είναι πολύ μεγάλος». Όπως ανέφερε στην εφημερίδα ο Έρικ Ανδρέου, περιμένει από τις τράπεζες να τον ενημερώσουν για τα χρέη τα οποία έχει η οικογένεια, ενώ έστειλε το δικό του μήνυμα σε όλους τους συμπατριώτες μας που μέσω των πλειστηριασμών οδηγούνται στην καταστροφή.

«Τελικά, όποιος έχει λεφτά μπορεί να κάνει ό,τι θέλει στη ζωή. Αυτό είναι το συμπέρασμα. Είναι άδικη η κοινωνία μας. Από τους νόμους που έχουμε και τους οποίους ακόμα και σήμερα, εν έτη 2023, δεν τους έχουμε αλλάξει προς όφελος των φτωχών, καταλαβαίνεις πού ζούμε».

Είναι πραγματικά δραματικό ένα παιδί να μην ξέρει τί να κάνει με την μάνα του άρρωστη και τον πατέρα του πεθαμένο. Να μην ξέρει πως θα τα φέρουνε βόλτα στα οικονομικά και να ζει αυτή τη κατάσταση. Δικαίως έχει φτάσει στην απόγνωση. Ας ελπίσουμε να βρεθεί μια λύση. Γιατί ο Ερρίκος έφυγε και αυτό δεν αλλάζει.

Ένα πρόσωπο που λάτρεψε το πανελλήνιο. Μια γυναίκα που αποθεώθηκε όσο λίγες.

Σήμερα; Αβοήθητη και απελπισμένη, έχοντας ως μοναδική συντροφιά τον γιο της Έρικ. Η Νόρα Βαλσάμη, η θρυλική ηθοποιός του ελληνικού κινηματογράφου, ζει ένα μαρτύριο.

Όχι σε κάποια ταινία, αλλά στην ίδια της τη ζωή. Ένα δράμα χωρίς αυλαία. Μέσα στο ταπεινό της σπίτι στη Σύρο, μετράει τα κέρματα για να πάρει τα φάρμακά της. Η πενιχρή σύνταξη των 500 ευρώ δεν φτάνει ούτε για τις βασικές της ανάγκες. «Δεν μπορώ να ζήσω», φέρεται να λέει σε φίλους της. Η φωνή της σπασμένη, το βλέμμα της χαμηλωμένο.

Η ελπίδα

Όταν έπαιζε σε γεμάτα θέατρα, την αποθέωναν. Όταν έκλεβε την παράσταση στη μεγάλη οθόνη, της έστελναν λουλούδια. Τώρα; Κανείς. Μόνο οι αναμνήσεις της την κρατάνε ζωντανή – και αυτές πονάνε. Στα 77 της, πολεμά με την αρρώστια και τη φτώχεια. Τα ιατρικά έξοδα είναι πολλά κι όμως, δεν ζητάει ελεημοσύνη. Ζητά δικαιοσύνη. Ζητά να μην πεθάνει σαν σκιά. Ένα κράτος κουφό και τυφλό. Είναι δυνατόν να έχει δώσει τη ζωή της στον πολιτισμό και το κράτος να της γυρνά την πλάτη; Να μην μπορεί ούτε θέρμανση να πληρώσει; Αυτό δεν είναι απλώς αδικία. Είναι εθνική ντροπή. Η Νόρα Βαλσάμη δεν είναι μια τυχαία γυναίκα. Είναι σύμβολο. Και σήμερα, αυτό το σύμβολο μαραζώνει στη σιωπή, παραμελημένο, ξεχασμένο από όλους – εκτός από τον πόνο της. «Είναι δυνατόν το κράτος να δίνει σε μια γυναίκα που έχει προσφέρει τόσα, αυτά τα ψίχουλα», αναρωτιούνται όσοι ενδιαφέρονται για εκείνη. «Δεν έχω λεφτά, παίρνω 500 ευρώ… δεν φτάνει ούτε να πάρω νερά και καφέδες. Ντροπή», εξομολογήθηκε, εκφράζοντας την πικρία αλλά και την ελπίδα της. «Παίρνω καλούτσικη σύνταξη και προσπαθώ με οικονομία να τα φέρνω εις πέρας», δήλωσε στο Λοιπόν και τον Ανδρέα Θεοδώρου.

Οι επαγγελματικές προτάσεις

Κι όμως, το τηλέφωνό της δεν σταματά να χτυπά. Σκηνοθέτες, παραγωγοί, παλιοί συνεργάτες την αναζητούν για νέες δουλειές – στο θέατρο, στην τηλεόραση. Προτάσεις υπάρχουν. Το κοινό την αγαπά και τη θέλει πίσω. Εκείνη όμως δεν νιώθει ακόμη έτοιμη. Η ψυχή της ζητά χρόνο. «Αγαπώ πολύ την τέχνη μου, αλλά δεν θέλω να επιστρέψω. Η αλήθεια είναι πως πάντα δέχομαι προτάσεις να κάνω θέατρο και τηλεόραση αλλά δεν θέλω να παίξω. Προς το παρόν δεν νιώθω έτοιμη, ποιος ξέρει όμως τι θα γίνει στο μέλλον», εξομολογείται. Η αλήθεια είναι πως η Νόρα Βαλσάμη μπορεί να ζει μακριά από τις κάμερες, όμως δεν έπαψε ποτέ να συγκινεί. Γιατί οι αληθινοί σταρ δεν σβήνουν ποτέ – απλώς φωτίζουν αλλιώς.

Το νέο χτύπημα

Τι και αν έχουν περάσει δυόμιση περίπου χρόνια από τον θάνατο του λατρεμένου της συζύγου Ερρίκου Ανδρέου, η Νόρα Βαλσάμη ακόμη δεν μπορεί να συνειδητοποιήσει την απώλειά του. «Μου λείπει πάρα πολύ. Τον λάτρευα, ήταν ο άνθρωπος μου. Ο Ερρίκος ήταν ο πιο γλυκός και ευγενικός άνθρωπος που γνώρισα στη ζωή μου», λέει για τον άντρα που γνώρισε το 1966 σε ταινία της Φίνος Φιλμ, όταν εκείνος ήταν 30 και εκείνη μόλις 20. Οι δυο τους υπήρξαν  σύντροφοι ζωής, ενωμένοι με έναν δεσμό αληθινό, βαθύ, σπάνιο. Οι αναμνήσεις τους είναι το φυλαχτό της. «Δεν τον ξεπερνάς ποτέ», λέει. «Μαθαίνεις απλώς να ζεις με τον πόνο». Και σαν να μην έφτανε αυτό, πριν λίγους μήνες έχασε και τον πιστό της φίλο, το λατρεμένο της σκυλάκι. Μια απώλεια που βάρυνε ακόμη περισσότερο τη μοναξιά της. Για εκείνη, ήταν οικογένεια. «Έχασα και το σκυλάκι μου πριν κάποιους μήνες και μου λείπει αφόρητα. Μου στοίχισε πολύ και αυτή η απώλεια. Ήταν ένα βαρύ πλήγμα», παραδέχεται η πρωταγωνίστρια.

Η σχέση με την Αλίκη

Όταν τη ρωτήσαμε για την Κατερίνα Γιουλάκη, η Νόρα Βαλσάμη πάγωσε. Δεν γνώριζε πως η αγαπημένη της συνάδελφος είχε φύγει από τη ζωή. «Τι μου λες τώρα;», ψιθύρισε σοκαρισμένη, αδυνατώντας να το πιστέψει. Για λίγα δευτερόλεπτα σώπασε. Ύστερα, με φωνή σπασμένη από τη συγκίνηση, πρόσθεσε: «Έπαθα σοκ… Δεν το ήξερα… Δεν το ήξερα αυτό… Πέθανε η Κατερίνα; Πολύ κρίμα… Η καημένη ήταν τόσο καλή, τόσο ξεχωριστή γυναίκα. Δεν είχαμε συνεργαστεί ποτέ», μας λέει. Με αφορμή τη συμπλήρωση 29 χρόνων από τον θάνατο της Αλίκης Βουγιουκλάκη στις 23 Ιουλίου, τη ρωτήσαμε για την εθνική μας σταρ. Η Νόρα μας τόνισε πως η σχέση που είχε αναπτύξει με την Αλίκη ήταν κάτι πολύ ξεχωριστή σαν αδελφική. «Ήμασταν σαν αδελφές», λέει με τρυφερότητα. «Η Αλίκη ήταν πάντα για μένα μια φωτεινή παρουσία, ένας άνθρωπος με τεράστια καρδιά και πάθος για την τέχνη. Η απώλειά της άφησε ένα μεγάλο κενό σε όλους μας. Δεν μπορώ να μιλάω όμως για εκείνη γιατί ακόμη με πονάει ο θάνατος της». Μην μπορώντας να κρύψει τη συγκίνηση της μας τόνισε ότι η φιλία τους ήταν γεμάτη αμοιβαίο σεβασμό και αγάπη, μια σπάνια σύνδεση που ξεπερνάει τον χρόνο και τις δυσκολίες της ζωής. Παρά τις απώλειες και τις δυσκολίες, η Νόρα Βαλσάμη κρατά ζωντανή την ελπίδα μέσα της. Με πίστη στη ζωή και στην τέχνη, συνεχίζει να βρίσκει δύναμη στα μικρά καθημερινά πράγματα και στους ανθρώπους που την αγαπούν. Η καρδιά της παραμένει ανοιχτή, έτοιμη να υποδεχτεί νέες στιγμές δημιουργίας και χαράς. Όπως λέει και η ίδια, «η ζωή πάντα βρίσκει τρόπο να μας δίνει φως, αρκεί να μην το χάσουμε από τα μάτια μας». Και η Νόρα, με το λαμπερό της πνεύμα, είναι σίγουρο πως θα συνεχίσει να μας συγκινεί — με ή χωρίς φώτα.