Οι ειδικοί ρίχνουν φως στο φαινόμενο του «επιθανάτιου ρόγχου» πριν τον θάνατο
Όταν κάποιος πλησιάζει στο τέλος της ζωής του, το σώμα του περνά από πολλές αλλαγές, κάποιες από τις οποίες μπορεί να ξεκινήσουν μήνες πριν τον θάνατο.
Ωστόσο, μέσα στις τελευταίες 24 ώρες, οι αγαπημένοι του συχνά γίνονται μάρτυρες ενός συνηθισμένου και συχνά ανησυχητικού φαινομένου — ενός θορύβου γνωστού ως «επιθανάτιος ρόγχος».
Ο «επιθανάτιος ρόγχος» (death rattle) είναι ένας όρος που περιγράφει έναν συγκεκριμένο, θορυβώδη τύπο αναπνοής που εμφανίζεται συνήθως στις τελευταίες ώρες ή ημέρες της ζωής ενός ατόμου.
Παρόλο που ο ήχος είναι συχνά δυσάρεστος και αγχωτικός για τους φροντιστές και τους συγγενείς, είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι δεν προκαλεί πόνο ή δυσφορία στο ίδιο το άτομο που πεθαίνει.
Τι Προκαλεί τον Επιθανάτιο Ρόγχο
Ο ρόγχος δεν είναι αποτέλεσμα πνιγμού ή αγώνα για την αναπνοή, αλλά οφείλεται στη φυσική απώλεια της ικανότητας του σώματος να διαχειρίζεται τις εκκρίσεις:
- Συσσώρευση Εκκρίσεων: Καθώς ένα άτομο πλησιάζει στο τέλος της ζωής του, γίνεται πολύ αδύναμο, ή το επίπεδο συνείδησής του μειώνεται σημαντικά. Ως αποτέλεσμα, χάνει την ικανότητα να καταπίνει ή να βήχει αποτελεσματικά το σάλιο και τις βλεννώδεις εκκρίσεις που συσσωρεύονται στο πίσω μέρος του λαιμού και στους άνω αεραγωγούς.
- Ο Ήχος: Ο χαρακτηριστικός ήχος – σαν γουργούρισμα, βρεγμένο θρόισμα ή ροχαλητό – παράγεται από τον αέρα που περνάει μέσα από αυτές τις συγκεντρωμένες εκκρίσεις κατά την εισπνοή και την εκπνοή.
Τι Σημαίνει για το Πρόσωπο που Πεθαίνει
Οι μελέτες στην ανακουφιστική φροντίδα δείχνουν με σαφήνεια ότι ο επιθανάτιος ρόγχος:
- Δεν Προκαλεί Πόνο: Εμφανίζεται σε μια φάση όπου η συνείδηση του ατόμου έχει ήδη μειωθεί σημαντικά.
- Δεν Είναι Ένδειξη Αγώνα: Δεν υποδηλώνει ότι το άτομο «πνίγεται». Είναι απλώς ένα παθητικό, ακουστικό φαινόμενο.
Τι Μπορείτε να Κάνετε ως Φροντιστής
Η φροντίδα σε αυτή τη φάση επικεντρώνεται στο να κάνουμε τον ήχο όσο το δυνατόν λιγότερο ενοχλητικό για τους παρευρισκόμενους:
- Αλλαγή Θέσης: Αλλάξτε τη θέση του ατόμου, στρέφοντάς το στο πλάι ή ανασηκώνοντας ελαφρά το κεφάλι και τον κορμό του με μαξιλάρια. Αυτό βοηθά τις εκκρίσεις να στραγγίζουν φυσικά, μειώνοντας τον θόρυβο.
- Φαρμακευτική Αγωγή: Το ιατρικό προσωπικό (γιατρός ή νοσηλευτής) μπορεί να χορηγήσει φάρμακα (αντιχολινεργικά, όπως η σκοπολαμίνη ή η υοσκίνη) που μειώνουν την παραγωγή σάλιου και βλέννας, ξηραίνοντας τις εκκρίσεις.
- Παρηγοριά: Συχνά, η καλύτερη παρηγοριά είναι να μιλάτε ήρεμα στο άτομο, να κρατάτε το χέρι του ή να βάζετε απαλή μουσική. Η αίσθηση της ακοής πιστεύεται ότι είναι η τελευταία που χάνεται.
Τι είναι ο «επιθανάτιος ρόγχος»;
O «επιθανάτιος ρόγχος» προκαλείται από αλλαγές στα μοτίβα της αναπνοής και από τη συσσώρευση εκκρίσεων στον λαιμό. Ειδική νοσοκόμα στη φροντίδα ετοιμοθάνατων ανθρώπων, περιγράφει τον ήχο:
«Αυτό είναι απλώς μια μικρή συλλογή σάλιου στο πίσω μέρος του λαιμού που ακούγεται πολύ άσχημα.»
Η ειδική νοσοκομά προσθέτει ότι ο πυρετός είναι επίσης συχνός σε αυτό το στάδιο:
«Χάνουμε την ικανότητα να ρυθμίζουμε τη θερμοκρασία του σώματος, οπότε η θερμοκρασία μας παρουσιάζει διακυμάνσεις στο τέλος της ζωής. Και πάλι, είναι κάτι πολύ φυσιολογικό και μέρος της διαδικασίας του θανάτου, όταν πεθαίνουμε φυσικά στο σπίτι.»

Πώς ακούγεται ο «επιθανάτιος ρόγχος»;
Ο «επιθανάτιος ρόγχος» συμβαίνει όταν η ικανότητα κατάποσης μειώνεται, επιτρέποντας στις εκκρίσεις να συσσωρεύονται στο αναπνευστικό σύστημα. Ο ήχος συχνά περιγράφεται σαν ένα «κρακ, βρεγμένος θόρυβος» που δυναμώνει με κάθε ανάσα.
Κάποιοι τον περιγράφουν σαν έναν αχνό γογγυσμό ή ήχο ροχαλητού, ενώ άλλοι τον παρομοιάζουν με πιο έντονο γουργουρητό. Παρά τη θορυβώδη φύση του, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το άτομο δεν νιώθει πόνο ή δυσφορία σε αυτή τη διαδικασία.
Η έρευνα δείχνει ότι ο μέσος χρόνος ζωής μετά την εμφάνιση του τελευταίου ρόγχου είναι περίπου 25 ώρες. Ωστόσο, η διαδικασία τείνει να διαρκεί περισσότερο σε όσους βρίσκονται σε κατ’ οίκον φροντίδα σε σχέση με ασθενείς νοσοκομείων.
Τι μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε τον «επιθανάτιος ρόγχος»;
Αν και ο «επιθανάτιος ρόγχος» είναι ένα φυσικό μέρος της διαδικασίας του θανάτου, υπάρχουν τρόποι να μειωθεί η έντασή του ώστε υπάρξει ανακούφιση:
Γυρίστε το άτομο στο πλάι για να στραγγίσουν οι εκκρίσεις.
Σηκώστε ελαφρά το κεφάλι του για καλύτερη αποχέτευση.
Υγράνετε το στόμα με βαμβακοφόρους στυλεούς (swabs) για να παραμείνει ενυδατωμένο.
Χρησιμοποιήστε αναρρόφηση για την απομάκρυνση εκκρίσεων, όπου είναι κατάλληλο.
Περιορίστε την πρόσληψη υγρών για να αποφευχθούν υπερβολικές εκκρίσεις.
Χορηγήστε φάρμακα για τον καθαρισμό εκκρίσεων, κατόπιν ιατρικής οδηγίας.
Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι αυτά τα μέτρα μπορούν να μειώσουν τον θόρυβο, αλλά δεν τον εξαλείφουν εντελώς. Οι γιατροί και οι νοσηλευτές μπορούν να προσφέρουν εξηγήσεις και στήριξη ώστε οι συγγενείς να αντιμετωπίσουν πιο ήρεμα την κατάσταση.

Ένα φυσικό στάδιο
Ο «επιθανάτιος ρόγχος» μπορεί να ακούγεται τρομακτικός για την οικογένεια και τους φίλους, αλλά είναι ένα φυσικό στάδιο της διαδικασίας του θανάτου. Οι αγαπημένοι μπορούν να παρηγορηθούν γνωρίζοντας ότι το άτομο δεν υποφέρει.
Η κατανόηση αυτού του φαινομένου και των επιπτώσεών του μπορεί να προσφέρει ανακούφιση και καθαρότητα σε μια δύσκολη στιγμή.
Με την παρουσία και την ενημέρωση, οι οικογένειες μπορούν να επικεντρωθούν στην αγάπη και τη στήριξη, καθώς ο αγαπημένος τους φεύγει ειρηνικά..tilestwra.com
