5 πράγματα που οι γιατροί συμβουλεύουν να αποφεύγετε στα παιδιά – Τι γνωρίζουμε για την πρόληψη του καρκίνου

 

Κάθε γονιός θέλει να προσφέρει στο παιδί του ό,τι καλύτερο, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για την υγεία του. Υπάρχουν όμως ορισμένες καθημερινές συνήθειες που αξίζει να προσέξουμε περισσότερο, καθώς η επιστημονική έρευνα τις έχει συνδέσει με αυξημένους κινδύνους για την υγεία, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων μορφών καρκίνου αργότερα στη ζωή.

Από τα επεξεργασμένα αλλαντικά και τα ζαχαρούχα ποτά μέχρι το παθητικό κάπνισμα και την υπερβολική έκθεση στον ήλιο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι συνήθειες που αποκτούμε από μικρή ηλικία μπορούν να επηρεάσουν την υγεία μας για πολλά χρόνια.

Ο παιδικός καρκίνος είναι σχετικά σπάνιος, αλλά όταν εμφανίζεται μπορεί να έχει πολύ σοβαρές συνέπειες για το παιδί και την οικογένειά του.

Είναι σημαντικό, ωστόσο, να γνωρίζουμε ότι οι περισσότερες περιπτώσεις καρκίνου στην παιδική ηλικία δεν συνδέονται με κάποια επιλογή των γονιών και δεν μπορούν να προληφθούν με απλές αλλαγές στη διατροφή ή στον τρόπο ζωής.

Πολλοί παιδικοί καρκίνοι σχετίζονται με γενετικές μεταβολές που προκύπτουν κατά την ανάπτυξη των κυττάρων, χωρίς να υπάρχει κάποια σαφής εξωτερική αιτία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η πρόληψη δεν έχει σημασία. Αντίθετα, η προστασία από γνωστές βλαβερές εκθέσεις και η καλλιέργεια υγιεινών συνηθειών από την παιδική ηλικία μπορούν να συμβάλουν στη μείωση ορισμένων κινδύνων στη μετέπειτα ζωή.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία και άλλοι επιστημονικοί οργανισμοί τονίζουν τη σημασία ενός υγιεινού περιβάλλοντος, της ισορροπημένης διατροφής, της σωματικής δραστηριότητας και της προστασίας από γνωστές καρκινογόνες εκθέσεις.

Ακολουθούν πέντε παράγοντες που αξίζει να προσέχουν οι γονείς, μαζί με πρακτικούς τρόπους για να προστατεύουν την υγεία των παιδιών τους.

1. Επεξεργασμένα κρέατα: Λουκάνικα, μπέικον, ζαμπόν και χοτ ντογκ

Τα αλλαντικά αποτελούν συνηθισμένη επιλογή σε πολλά σπίτια.

Ένα τοστ με ζαμπόν για το σχολείο, ένα χοτ ντογκ σε μια έξοδο ή μερικές φέτες μπέικον στο πρωινό μπορεί να φαίνονται αθώες καθημερινές επιλογές.

Ωστόσο, η συχνή κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος έχει απασχολήσει ιδιαίτερα τους επιστήμονες.

Ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC), που υπάγεται στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, έχει κατατάξει το επεξεργασμένο κρέας στην Ομάδα 1 των καρκινογόνων για τον άνθρωπο.

Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία που συνδέουν την κατανάλωσή του με καρκίνο του παχέος εντέρου.

Η συγκεκριμένη κατάταξη αφορά τη βεβαιότητα των επιστημονικών στοιχείων και όχι το μέγεθος του κινδύνου. Δεν σημαίνει, για παράδειγμα, ότι το ζαμπόν είναι εξίσου επικίνδυνο με το κάπνισμα.

Τι κάνει τα επεξεργασμένα κρέατα διαφορετικά;

Ως επεξεργασμένο κρέας χαρακτηρίζεται το κρέας που έχει υποστεί επεξεργασία για τη συντήρηση ή τη βελτίωση της γεύσης του, όπως αλάτισμα, κάπνισμα ή προσθήκη συντηρητικών.

Σε ορισμένα προϊόντα χρησιμοποιούνται νιτρώδη ή νιτρικά άλατα.

Υπό συγκεκριμένες συνθήκες, μπορούν να σχηματιστούν ενώσεις που έχουν απασχολήσει την έρευνα για πιθανές καρκινογόνες επιδράσεις.

Επιπλέον, ο τρόπος επεξεργασίας και παρασκευής του κρέατος μπορεί να επηρεάσει τη δημιουργία ανεπιθύμητων χημικών ουσιών.

Τι σημαίνει αυτό για τα παιδιά;

Τα ισχυρότερα στοιχεία για τη σχέση επεξεργασμένου κρέατος και καρκίνου προέρχονται κυρίως από μελέτες σε ενήλικες.

Δεν έχει αποδειχθεί ότι ένα παιδί που τρώει περιστασιακά ένα τοστ με ζαμπόν θα εμφανίσει καρκίνο.

Ωστόσο, επειδή οι διατροφικές συνήθειες συχνά διαμορφώνονται από μικρή ηλικία και συνεχίζονται στην ενήλικη ζωή, οι ειδικοί συστήνουν τον περιορισμό των επεξεργασμένων κρεάτων.

Τι μπορούν να βάζουν οι γονείς στο σχολικό κολατσιό;

Υπάρχουν αρκετές επιλογές που μπορούν να αντικαταστήσουν τα αλλαντικά χωρίς να κάνουν το καθημερινό πρόγραμμα πιο δύσκολο.

• Σπιτικό ψητό κοτόπουλο σε σάντουιτς.
• Βραστό αυγό, κατάλληλα συντηρημένο.
• Τυρί και λαχανικά σε ψωμί ολικής άλεσης.
• Σπιτικά μπιφτεκάκια από άπαχο κρέας.
• Χούμους ή άλλες κατάλληλες επιλογές από όσπρια.

Στόχος δεν είναι να δημιουργηθεί φόβος γύρω από το φαγητό, αλλά να περιοριστεί η συχνή κατανάλωση αλλαντικών και να υπάρχει ποικιλία στη διατροφή.

2. Ζαχαρούχα ποτά: Αναψυκτικά, έτοιμοι χυμοί και ενεργειακά ποτά

Τα ζαχαρούχα ροφήματα αποτελούν μια από τις σημαντικότερες πηγές πρόσθετης ζάχαρης στη σύγχρονη διατροφή.

Πολλά παιδιά συνηθίζουν να πίνουν αναψυκτικά, συσκευασμένους χυμούς με πρόσθετη ζάχαρη, γλυκά ροφήματα και άλλα προϊόντα που περιέχουν μεγάλες ποσότητες σακχάρων.

Το πρόβλημα είναι ότι οι θερμίδες που καταναλώνονται μέσω των ροφημάτων δεν δημιουργούν πάντα τον ίδιο κορεσμό με ένα κανονικό γεύμα.

Έτσι, ένα παιδί μπορεί να προσλαμβάνει σημαντική ποσότητα ζάχαρης χωρίς να αισθάνεται ότι έχει καταναλώσει πολύ.

Πώς συνδέονται με τον κίνδυνο καρκίνου;

Η συχνή κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών μπορεί να συμβάλει στην αύξηση του σωματικού βάρους.

Η παχυσαρκία στην ενήλικη ζωή αποτελεί αναγνωρισμένο παράγοντα κινδύνου για αρκετές μορφές καρκίνου.

Η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία αναφέρει ότι το υπερβολικό σωματικό βάρος συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για τουλάχιστον 13 μορφές καρκίνου.

Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται ο καρκίνος του παχέος εντέρου, του ενδομητρίου και ορισμένες μορφές καρκίνου του μαστού.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα αναψυκτικό προκαλεί άμεσα καρκίνο.

Η ανησυχία αφορά κυρίως τη μακροχρόνια διατροφική συνήθεια και τις επιπτώσεις της στο σωματικό βάρος και στη μεταβολική υγεία.

Τι έχουν δείξει οι επιστημονικές μελέτες;

Ορισμένες παρατηρητικές μελέτες έχουν εντοπίσει συσχετίσεις μεταξύ υψηλής κατανάλωσης ζαχαρούχων ποτών στην εφηβεία και αυξημένου κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου σε νεότερες ηλικίες αργότερα στη ζωή.

Ωστόσο, τέτοιες μελέτες δεν αποδεικνύουν από μόνες τους ότι τα ζαχαρούχα ποτά προκαλούν καρκίνο.

Παράγοντες όπως η συνολική διατροφή, η σωματική δραστηριότητα και το σωματικό βάρος μπορούν επίσης να επηρεάζουν τα αποτελέσματα.

Ποια ροφήματα είναι καλύτερα για τα παιδιά;

Το νερό αποτελεί την καλύτερη καθημερινή επιλογή για ενυδάτωση.

Το γάλα μπορεί επίσης να αποτελεί μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής, ανάλογα με την ηλικία και τις διατροφικές ανάγκες του παιδιού.

Τα ολόκληρα φρούτα είναι γενικά προτιμότερα από τους χυμούς, επειδή περιέχουν φυτικές ίνες και βοηθούν περισσότερο στον κορεσμό.

Ακόμη και οι φυσικοί χυμοί χωρίς πρόσθετη ζάχαρη καλό είναι να καταναλώνονται σε περιορισμένες ποσότητες.

Τα ενεργειακά ποτά δεν συνιστώνται για παιδιά και εφήβους, καθώς μπορεί να περιέχουν υψηλές ποσότητες καφεΐνης και άλλων διεγερτικών συστατικών.

Πώς να περιορίσετε τη ζάχαρη χωρίς συνεχείς απαγορεύσεις

Μια πρακτική προσέγγιση είναι να υπάρχει πάντα διαθέσιμο νερό στο σπίτι και στο σχολείο.

Οι γονείς μπορούν επίσης να διαβάζουν τις ετικέτες των προϊόντων, ώστε να γνωρίζουν πόση πρόσθετη ζάχαρη περιέχουν.

Η σταδιακή μείωση της συχνότητας κατανάλωσης αναψυκτικών είναι συχνά πιο εύκολη από μια απότομη αλλαγή που προκαλεί αντιδράσεις.

Το σημαντικό είναι να γίνει το νερό η συνηθισμένη επιλογή και τα γλυκά ροφήματα να μη θεωρούνται απαραίτητο μέρος κάθε γεύματος.

3. Παθητικό κάπνισμα: Ο κίνδυνος που μπορεί να υπάρχει μέσα στο ίδιο το σπίτι

Το παθητικό κάπνισμα αποτελεί μία από τις πιο ξεκάθαρες περιβαλλοντικές εκθέσεις που πρέπει να αποφεύγονται στην παιδική ηλικία.

Όταν ένας ενήλικας καπνίζει κοντά σε ένα παιδί, το παιδί μπορεί να εισπνέει ουσίες που προέρχονται τόσο από το τσιγάρο όσο και από τον καπνό που εκπνέει ο καπνιστής.

Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει χιλιάδες χημικές ουσίες, μεταξύ των οποίων και γνωστές καρκινογόνες ενώσεις.

Σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές, δεν υπάρχει ασφαλές επίπεδο έκθεσης στο παθητικό κάπνισμα.

Γιατί τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα;

Οι πνεύμονες και το αναπνευστικό σύστημα των παιδιών βρίσκονται ακόμη σε ανάπτυξη.

Τα παιδιά αναπνέουν περισσότερο αέρα σε σχέση με το σωματικό τους βάρος συγκριτικά με τους ενήλικες.

Επιπλέον, δεν μπορούν πάντα να απομακρυνθούν από έναν χώρο όπου κάποιος καπνίζει.

Αυτό καθιστά την προστασία τους ευθύνη των ενηλίκων.

Ποιες επιπτώσεις έχουν αποδειχθεί;

Η έκθεση στο παθητικό κάπνισμα συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο αναπνευστικών λοιμώξεων, κρίσεων άσθματος και λοιμώξεων του αυτιού στα παιδιά.

Στα βρέφη αποτελεί επίσης παράγοντα κινδύνου για το σύνδρομο αιφνίδιου βρεφικού θανάτου.

Το παθητικό κάπνισμα προκαλεί καρκίνο του πνεύμονα σε μη καπνιστές ενήλικες.

Για τη σχέση της έκθεσης στην παιδική ηλικία με συγκεκριμένους παιδικούς καρκίνους, τα επιστημονικά δεδομένα είναι πιο περιορισμένα και δεν πρέπει να παρουσιάζονται όλες οι πιθανές συσχετίσεις ως αποδεδειγμένες αιτίες.

Αρκεί να καπνίζει κάποιος στο μπαλκόνι;

Το κάπνισμα σε εξωτερικό χώρο, μακριά από τα παιδιά και από ανοιχτά παράθυρα ή πόρτες, μειώνει την έκθεσή τους σε σχέση με το κάπνισμα μέσα στο σπίτι.

Ωστόσο, ο καπνός μπορεί να εισέλθει ξανά στον εσωτερικό χώρο όταν κάποιος καπνίζει πολύ κοντά σε παράθυρα ή εισόδους.

Γι’ αυτό οι ειδικοί συστήνουν τα σπίτια και τα αυτοκίνητα όπου βρίσκονται παιδιά να παραμένουν πλήρως απαλλαγμένα από καπνό.

Το άνοιγμα ενός παραθύρου ή η χρήση απορροφητήρα δεν εξαλείφει τον κίνδυνο.

Τι είναι το τριτογενές κάπνισμα;

Εκτός από τον καπνό που εισπνέουμε άμεσα, υπάρχουν και τα υπολείμματα του καπνίσματος που παραμένουν σε ρούχα, έπιπλα, υφάσματα και επιφάνειες.

Αυτά είναι γνωστά ως τριτογενές κάπνισμα.

Οι επιστήμονες συνεχίζουν να μελετούν τις επιπτώσεις του, ιδιαίτερα στα μικρά παιδιά που αγγίζουν συχνά επιφάνειες και βάζουν τα χέρια τους στο στόμα.

Η πιο αποτελεσματική επιλογή είναι να μη γίνεται κάπνισμα μέσα στο σπίτι ή στο αυτοκίνητο.

4. Σολάριουμ και υπερβολική έκθεση στον ήλιο χωρίς προστασία

Η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία αποτελεί γνωστό παράγοντα κινδύνου για καρκίνο του δέρματος.

Η υπεριώδης ακτινοβολία προέρχεται κυρίως από τον ήλιο, αλλά και από τεχνητές πηγές όπως τα σολάριουμ.

Ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο έχει κατατάξει τις συσκευές τεχνητού μαυρίσματος που εκπέμπουν υπεριώδη ακτινοβολία ως καρκινογόνες για τον άνθρωπο.

Γιατί το σολάριουμ είναι επικίνδυνο για τους εφήβους;

Η τεχνητή υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο DNA των κυττάρων του δέρματος.

Οι βλάβες αυτές μπορούν να συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου.

Η χρήση σολάριουμ, ιδιαίτερα όταν ξεκινά σε νεαρή ηλικία, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο μελανώματος και άλλων μορφών καρκίνου του δέρματος.

Το μαύρισμα δεν αποτελεί ένδειξη υγιούς δέρματος.

Αντίθετα, είναι αντίδραση του δέρματος στην υπεριώδη ακτινοβολία.

Γιατί έχουν σημασία τα ηλιακά εγκαύματα στην παιδική ηλικία;

Τα σοβαρά ηλιακά εγκαύματα, ιδιαίτερα όταν επαναλαμβάνονται, αποτελούν παράγοντα κινδύνου για μελάνωμα.

Η προστασία από τον ήλιο πρέπει επομένως να αρχίζει από μικρή ηλικία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι τα παιδιά πρέπει να αποφεύγουν το παιχνίδι σε εξωτερικούς χώρους.

Η σωματική δραστηριότητα και η επαφή με το φυσικό περιβάλλον έχουν σημαντικά οφέλη για την υγεία.

Το ζητούμενο είναι η ασφαλής έκθεση.

Πώς προστατεύουμε σωστά τα παιδιά από τον ήλιο;

• Επιλέγουμε σκιά, ιδιαίτερα τις ώρες έντονης ηλιοφάνειας.
• Χρησιμοποιούμε καπέλο με επαρκή προστασία για το πρόσωπο και τον αυχένα.
• Προτιμούμε κατάλληλα ρούχα και γυαλιά ηλίου με προστασία UV.
• Χρησιμοποιούμε αντηλιακό ευρέος φάσματος με SPF 30 ή υψηλότερο, σύμφωνα με την ηλικία και τις οδηγίες του προϊόντος.
• Ανανεώνουμε το αντηλιακό σύμφωνα με τις οδηγίες, ιδιαίτερα μετά το κολύμπι ή την έντονη εφίδρωση.
• Αποφεύγουμε τη χρήση σολάριουμ από παιδιά και εφήβους.

Για βρέφη κάτω των έξι μηνών, η βασική προστασία είναι η αποφυγή άμεσης έκθεσης στον ήλιο και η χρήση κατάλληλης σκιάς και ρουχισμού, με συμβουλή παιδιάτρου όπου χρειάζεται.

Ο ήλιος είναι επικίνδυνος και τον χειμώνα;

Ναι, η υπεριώδης ακτινοβολία υπάρχει και τους χειμερινούς μήνες.

Η έντασή της μεταβάλλεται ανάλογα με την εποχή, το υψόμετρο, την ώρα της ημέρας και τις καιρικές συνθήκες.

Στο βουνό και ιδιαίτερα σε περιοχές με χιόνι, η αντανάκλαση της ακτινοβολίας μπορεί να αυξήσει την έκθεση.

Γι’ αυτό η ηλιοπροστασία δεν αφορά μόνο τις καλοκαιρινές διακοπές.

5. Πολύ καμένα κρέατα και τρόφιμα που ψήνονται σε υπερβολικά υψηλές θερμοκρασίες

Το ψήσιμο αποτελεί έναν από τους πιο συνηθισμένους τρόπους παρασκευής φαγητού.

Ωστόσο, όταν το κρέας ψήνεται σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, ιδιαίτερα πάνω σε φλόγα ή μέχρι να μαυρίσει έντονα, μπορούν να σχηματιστούν ορισμένες χημικές ενώσεις.

Ανάμεσά τους βρίσκονται οι ετεροκυκλικές αμίνες (HCA) και οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (PAH).

Οι ουσίες αυτές έχουν απασχολήσει τους επιστήμονες επειδή ορισμένες παρουσιάζουν καρκινογόνες ιδιότητες σε πειραματικές μελέτες.

Πώς δημιουργούνται αυτές οι ουσίες;

Οι ετεροκυκλικές αμίνες μπορούν να σχηματιστούν όταν το κρέας μαγειρεύεται σε υψηλές θερμοκρασίες.

Οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες μπορούν να σχηματιστούν όταν το λίπος στάζει πάνω σε φλόγες ή πολύ θερμές επιφάνειες, δημιουργώντας καπνό που έρχεται σε επαφή με το φαγητό.

Η ποσότητα αυτών των ουσιών επηρεάζεται από τη θερμοκρασία, τη διάρκεια μαγειρέματος και τον τρόπο παρασκευής.

Σημαίνει αυτό ότι το ψητό κρέας προκαλεί καρκίνο;

Όχι με τον απλό και απόλυτο τρόπο που συχνά παρουσιάζεται.

Οι εργαστηριακές μελέτες έχουν δείξει ότι ορισμένες από τις ενώσεις που σχηματίζονται κατά το έντονο ψήσιμο μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στο DNA.

Ωστόσο, η ακριβής επίδραση της κατανάλωσης τέτοιων τροφίμων στον κίνδυνο καρκίνου στον άνθρωπο παραμένει πιο σύνθετο ζήτημα.

Δεν έχει αποδειχθεί ότι ένα παιδί που τρώει περιστασιακά ένα παραψημένο φαγητό θα εμφανίσει καρκίνο.

Παρόλα αυτά, η αποφυγή του έντονου καψίματος αποτελεί λογική πρακτική.

Πώς να μαγειρεύετε πιο σωστά για όλη την οικογένεια

Υπάρχουν απλοί τρόποι για να μειωθεί ο σχηματισμός ανεπιθύμητων ουσιών κατά το ψήσιμο.

• Αποφεύγετε να αφήνετε το κρέας να μαυρίζει ή να καίγεται έντονα.
• Μαγειρεύετε σε κατάλληλη θερμοκρασία αντί να χρησιμοποιείτε συνεχώς υπερβολικά δυνατή φωτιά.
• Γυρίζετε τακτικά το κρέας όταν ψήνεται στη σχάρα.
• Αφαιρείτε τα έντονα καμένα τμήματα.
• Επιλέγετε συχνότερα μαγείρεμα στον φούρνο, βράσιμο ή άλλες μεθόδους χωρίς άμεση επαφή με φλόγα.
• Συνδυάζετε το κρέας με λαχανικά, όσπρια και άλλες τροφές στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής.

Είναι επίσης σημαντικό το κρέας να μαγειρεύεται επαρκώς για την αποφυγή τροφιμογενών λοιμώξεων.

Η αποφυγή του καψίματος δεν σημαίνει ότι πρέπει να καταναλώνουμε μισοψημένο κοτόπουλο ή άλλα τρόφιμα που απαιτούν πλήρες μαγείρεμα.

Γιατί οι συνήθειες της παιδικής ηλικίας έχουν σημασία για την ενήλικη ζωή

Οι καθημερινές συνήθειες που αποκτά ένα παιδί συχνά το συνοδεύουν και όταν μεγαλώσει.

Ένα παιδί που συνηθίζει να πίνει νερό αντί για αναψυκτικά, να τρώει ποικιλία τροφίμων και να κινείται καθημερινά έχει περισσότερες πιθανότητες να διατηρήσει αντίστοιχες συνήθειες και στην ενήλικη ζωή.

Αντίστοιχα, η εξοικείωση με την ηλιοπροστασία και η αποφυγή του καπνίσματος αποτελούν σημαντικά εφόδια για τη μελλοντική υγεία.

Οι αλλαγές δεν χρειάζεται να γίνουν όλες μαζί.

Ακόμη και μικρές, σταθερές βελτιώσεις μπορούν να βοηθήσουν στη δημιουργία ενός πιο υγιεινού οικογενειακού περιβάλλοντος.

Η σημασία της σωματικής δραστηριότητας

Η πρόληψη δεν περιορίζεται μόνο στις τροφές που καταναλώνουν τα παιδιά.

Η καθημερινή κίνηση συμβάλλει στην υγιή ανάπτυξη των οστών και των μυών, στην καρδιοαναπνευστική υγεία και στη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους.

Το παιχνίδι σε εξωτερικούς χώρους, το περπάτημα, το ποδήλατο, ο χορός και τα ομαδικά αθλήματα αποτελούν διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους τα παιδιά μπορούν να παραμένουν δραστήρια.

Δεν είναι απαραίτητο κάθε παιδί να ασχολείται με οργανωμένο αθλητισμό.

Σημασία έχει να βρίσκει δραστηριότητες που του αρέσουν και μπορεί να διατηρήσει στην καθημερινότητά του.

Η σωστή διατροφή δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκη

Μια ισορροπημένη παιδική διατροφή δεν βασίζεται σε ακριβά ή ιδιαίτερα προϊόντα.

Μπορεί να περιλαμβάνει απλά τρόφιμα που υπάρχουν ήδη στα περισσότερα ελληνικά σπίτια.

Φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ελαιόλαδο, ψάρια και κατάλληλες πηγές πρωτεΐνης μπορούν να αποτελέσουν μέρος ενός υγιεινού διατροφικού προγράμματος.

Η μεσογειακή διατροφή προσφέρει ένα χρήσιμο πρότυπο, με έμφαση στην ποικιλία και στα λιγότερο επεξεργασμένα τρόφιμα.

Δεν υπάρχει, ωστόσο, κάποιο μεμονωμένο τρόφιμο που να εγγυάται την πρόληψη του καρκίνου.

Τι γίνεται με τα γλυκά και τις λιχουδιές;

Οι γονείς δεν χρειάζεται να μετατρέψουν τη διατροφή σε ένα σύστημα συνεχών απαγορεύσεων.

Ένα γλυκό σε μια γιορτή ή ένα αγαπημένο φαγητό σε μια οικογενειακή έξοδο δεν ακυρώνει τις υγιεινές συνήθειες.

Η συνολική εικόνα της διατροφής έχει μεγαλύτερη σημασία από μία μεμονωμένη επιλογή.

Η υπερβολική αυστηρότητα μπορεί μάλιστα να δημιουργήσει άγχος γύρω από το φαγητό.

Ο στόχος είναι τα παιδιά να αναπτύξουν μια υγιή σχέση με τη διατροφή, όχι να φοβούνται συγκεκριμένα τρόφιμα.

Ένα ακόμη σημαντικό μέτρο πρόληψης: Ο εμβολιασμός κατά του HPV

Εκτός από τη διατροφή και το περιβάλλον, υπάρχουν και συγκεκριμένες ιατρικές παρεμβάσεις που μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψη ορισμένων καρκίνων.

Ένα σημαντικό παράδειγμα είναι ο εμβολιασμός κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων, γνωστού ως HPV.

Ορισμένοι τύποι του HPV συνδέονται με καρκίνους όπως του τραχήλου της μήτρας, του πρωκτού και του στοματοφάρυγγα.

Ο εμβολιασμός μειώνει τον κίνδυνο λοιμώξεων από τους τύπους του ιού που καλύπτει και συμβάλλει στην πρόληψη σχετικών καρκίνων.

Οι γονείς μπορούν να ενημερώνονται από τον παιδίατρο για τις ηλικίες και τις συστάσεις του ισχύοντος Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών.

Πρέπει οι γονείς να φοβούνται ότι κάθε λάθος προκαλεί καρκίνο;

Όχι.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα του άρθρου.

Ο καρκίνος είναι μια σύνθετη ομάδα ασθενειών που μπορεί να σχετίζεται με γενετικούς, περιβαλλοντικούς και άλλους παράγοντες.

Στην παιδική ηλικία, οι περισσότερες περιπτώσεις δεν έχουν γνωστή προλήψιμη αιτία.

Η εμφάνιση καρκίνου σε ένα παιδί δεν σημαίνει ότι οι γονείς έκαναν κάτι λάθος.

Αντίστοιχα, η υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών δεν προσφέρει απόλυτη προστασία.

Αυτό που μπορούν να κάνουν οι οικογένειες είναι να μειώνουν τις γνωστές βλαβερές εκθέσεις και να προσφέρουν στα παιδιά ένα περιβάλλον που ευνοεί την υγεία τους.

Πέντε καθημερινές αλλαγές που μπορούν να κάνουν τη διαφορά

Η πρόληψη δεν απαιτεί απαραίτητα μεγάλες αλλαγές ή αυστηρούς κανόνες.

Μπορεί να ξεκινήσει από μικρές αποφάσεις που εφαρμόζονται σταθερά.

Πρώτον: Περιορίστε τα αλλαντικά και επιλέξτε συχνότερα φρέσκες πηγές πρωτεΐνης.

Δεύτερον: Κάντε το νερό το βασικό καθημερινό ρόφημα και περιορίστε τα ζαχαρούχα ποτά.

Τρίτον: Διατηρήστε το σπίτι και το αυτοκίνητο πλήρως απαλλαγμένα από καπνό.

Τέταρτον: Μάθετε στα παιδιά από μικρή ηλικία τη σημασία της ηλιοπροστασίας και της αποφυγής του σολάριουμ.

Πέμπτον: Αποφεύγετε το έντονο κάψιμο των τροφίμων και προτιμήστε ασφαλείς, ισορροπημένους τρόπους μαγειρέματος.

Τι πρέπει να κρατήσουν όλοι οι γονείς

Η υγεία ενός παιδιού δεν εξαρτάται από μία τροφή, ένα γεύμα ή μία μεμονωμένη συνήθεια.

Διαμορφώνεται από πολλούς παράγοντες, αρκετοί από τους οποίους δεν βρίσκονται στον έλεγχο της οικογένειας.

Ωστόσο, υπάρχουν επιλογές που μπορούν να περιορίσουν γνωστούς κινδύνους και να ενισχύσουν τη συνολική υγεία.

Η αποφυγή του παθητικού καπνίσματος, η προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία, η ισορροπημένη διατροφή και η καθημερινή σωματική δραστηριότητα αποτελούν σημαντικές συνήθειες με οφέλη που εκτείνονται πολύ πέρα από την πρόληψη του καρκίνου.

Το σημαντικότερο δεν είναι να μεγαλώνουν τα παιδιά με φόβο για κάθε πιθανό κίνδυνο, αλλά με σωστή ενημέρωση, ισορροπία και υγιεινές συνήθειες που μπορούν να τα συνοδεύουν σε όλη τους τη ζωή.

Και όταν υπάρχουν απορίες για τη διατροφή, την ανάπτυξη ή την πρόληψη ασθενειών, ο παιδίατρος παραμένει ο καταλληλότερος άνθρωπος για εξατομικευμένη καθοδήγηση.

---

Το περιεχόμενο του παρόντος άρθρου έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά τις εξατομικευμένες οδηγίες παιδιάτρου ή άλλου επαγγελματία υγείας.