«Η γυναίκα μου πέθανε από καρκίνο. Δεν κάπνιζε ποτέ ούτε έπινε. Αυτό είναι το καθημερινό προϊόν που πιστεύω ότι προκάλεσε την ασθένειά της»

«Η γυναίκα μου πέθανε από καρκίνο. Δεν κάπνιζε ούτε έπινε – Αυτό είναι το καθημερινό προϊόν που πιστεύω ότι συνδέεται με την ασθένειά της»

«Ήθελα απλώς να γεράσω μαζί σου».

Αυτά είναι τα λόγια της Εύας που, σύμφωνα με την αφήγηση του συζύγου της, έχουν μείνει χαραγμένα στη μνήμη του Μαρκ Φέργουεδερ μετά τον θάνατό της από καρκίνο των ωοθηκών.

Το ζευγάρι είχε περάσει περίπου τέσσερις δεκαετίες μαζί, είχε αποκτήσει δύο παιδιά και σχεδίαζε τη ζωή του μετά τη συνταξιοδότηση.

Όλα όμως άλλαξαν όταν η Εύα διαγνώστηκε το 2019 με προχωρημένο καρκίνο των ωοθηκών.

Σήμερα, ο σύζυγός της συμμετέχει στη μεγάλη δικαστική διαμάχη που βρίσκεται σε εξέλιξη στο Ηνωμένο Βασίλειο γύρω από προϊόντα πούδρας με τάλκ της Johnson & Johnson.

Ο ίδιος πιστεύει ότι η πολυετής χρήση της συγκεκριμένης πούδρας μπορεί να συνδέεται με την ασθένεια της συζύγου του.

Πρόκειται όμως για ισχυρισμό που αποτελεί αντικείμενο δικαστικής και επιστημονικής διαμάχης. Δεν έχει αποδειχθεί ότι το συγκεκριμένο προϊόν προκάλεσε τον καρκίνο της Εύας.

Η ζωή που σχεδίαζαν μαζί

Ο Μαρκ, συνταξιούχος σιδηροδρομικός από το Ίστμπορν του Ανατολικού Σάσεξ, θυμάται ότι εκείνος και η σύζυγός του είχαν πολλά σχέδια για το μέλλον.

Ήθελαν να ταξιδέψουν περισσότερο, να απολαύσουν τον χρόνο τους μαζί και εξέταζαν ακόμη και την πιθανότητα να μετακομίσουν κάποια στιγμή στην Ισπανία.

Μετά από δεκαετίες κοινής ζωής, θεωρούσαν ότι είχαν ακόμη πολλά χρόνια μπροστά τους.

Η διάγνωση του καρκίνου ανέτρεψε τα πάντα.

Η καθημερινή συνήθεια που σήμερα τον στοιχειώνει

Σύμφωνα με τον Μαρκ, η Εύα χρησιμοποιούσε για πολλά χρόνια πούδρα ταλκ ως μέρος της καθημερινής προσωπικής της φροντίδας.

Ο ίδιος θυμάται ότι τη χρησιμοποιούσε ήδη από τα πρώτα χρόνια της σχέσης τους.

Όπως έχει περιγράψει, πολλές φορές υπήρχε τόσο μεγάλη ποσότητα λεπτής λευκής σκόνης στον χώρο ώστε ο ίδιος αισθανόταν άβολα όταν την ανέπνεε.

Χρόνια αργότερα, και μετά τον θάνατο της συζύγου του, πληροφορήθηκε για τις δικαστικές υποθέσεις που αφορούν προϊόντα με τάλκ.

Από εκείνη τη στιγμή άρχισε να αναρωτιέται εάν η μακροχρόνια χρήση του προϊόντος μπορούσε να έχει παίξει κάποιο ρόλο στην ασθένειά της.

Η μεγάλη ομαδική αγωγή στη Βρετανία

Η υπόθεση δεν αφορά μόνο μία οικογένεια.

Χιλιάδες άνθρωποι στη Βρετανία έχουν κινηθεί νομικά ή έχουν απευθυνθεί σε δικηγόρους σχετικά με τη χρήση προϊόντων με τάλκ της Johnson & Johnson.

Η δικηγορική εταιρεία KP Law εκπροσωπεί ενάγοντες που ισχυρίζονται ότι η μακροχρόνια χρήση συγκεκριμένων προϊόντων σχετίζεται με περιπτώσεις:

• καρκίνου των ωοθηκών,
• καρκίνου των σαλπίγγων,
• καρκίνου του περιτοναίου,
• μεσοθηλιώματος.

Τον Ιούνιο του 2026, το High Court της Αγγλίας ενέκρινε Group Litigation Order, δηλαδή ειδική διαδικασία ώστε πολλές υποθέσεις με κοινά νομικά και πραγματικά ζητήματα να εξεταστούν οργανωμένα στο πλαίσιο της ίδιας δικαστικής διαδικασίας.

Η KP Law έχει αναφέρει ότι μέχρι τον Ιούνιο του 2026 είχε δεχθεί επικοινωνία από περισσότερους από 7.000 ανθρώπους που είτε έχουν νοσήσει είτε εκπροσωπούν συγγενικό πρόσωπο που έχει πεθάνει.

Τι ακριβώς υποστηρίζουν οι ενάγοντες

Οι ενάγοντες προβάλλουν έναν ιδιαίτερα σοβαρό ισχυρισμό.

Υποστηρίζουν ότι προϊόντα με ορυκτό τάλκ μπορούσαν να περιέχουν καρκινογόνες ίνες, μεταξύ των οποίων αμίαντο, και ότι οι εταιρείες δεν προειδοποίησαν επαρκώς τους καταναλωτές.

Οι ισχυρισμοί αυτοί αποτελούν τον πυρήνα της δικαστικής υπόθεσης.

Δεν αποτελούν, ωστόσο, τελεσίδικη δικαστική διαπίστωση.

Η Johnson & Johnson και η Kenvue έχουν αρνηθεί ότι τα προϊόντα τους με τάλκ περιείχαν αμίαντο και υποστηρίζουν ότι το προϊόν δεν προκαλεί καρκίνο.

Η θέση της Johnson & Johnson και της Kenvue

Η πλευρά των εταιρειών απορρίπτει τους ισχυρισμούς των εναγόντων.

Η Johnson & Johnson έχει υποστηρίξει επί σειρά ετών ότι το καλλυντικό τάλκ που χρησιμοποιούσε ήταν ασφαλές και δεν περιείχε αμίαντο.

Η Kenvue, στην οποία πέρασε ο κλάδος καταναλωτικής υγείας μετά τον εταιρικό διαχωρισμό του 2023, έχει επίσης δηλώσει ότι τα προϊόντα συμμορφώνονταν με τους κανονισμούς και δεν προκαλούν καρκίνο.

Αυτό σημαίνει ότι δύο εντελώς διαφορετικές θέσεις θα εξεταστούν πλέον στο πλαίσιο της δικαστικής διαδικασίας.

Γιατί σταμάτησε να πωλείται η πούδρα με τάλκ

Η Johnson & Johnson σταμάτησε να διαθέτει την πούδρα μωρού με βάση το ορυκτό τάλκ στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά το 2020.

Το 2023 ολοκληρώθηκε η παγκόσμια μετάβαση σε φόρμουλα με άμυλο καλαμποκιού αντί για τάλκ.

Η εταιρεία έχει αποδώσει την εμπορική αυτή απόφαση μεταξύ άλλων στη μειωμένη ζήτηση και στη δημόσια αντιπαράθεση γύρω από το προϊόν και έχει επανειλημμένα επιμείνει ότι η ασφάλεια του καλλυντικού τάλκ υποστηρίζεται από επιστημονικά δεδομένα.

Η διάγνωση της Εύας

Σύμφωνα με την αφήγηση της οικογένειας, τα πρώτα ανησυχητικά σημάδια εμφανίστηκαν το καλοκαίρι του 2019.

Η Εύα άρχισε να αντιμετωπίζει επίμονη δυσπεψία και κράμπες στην κοιλιά.

Αρχικά προσπάθησε να αντιμετωπίσει τις ενοχλήσεις με αλλαγές στη διατροφή και άλλες απλές παρεμβάσεις, όμως τα συμπτώματα δεν υποχωρούσαν.

Τον Δεκέμβριο επισκέφθηκε γιατρό.

Κατά την εξέταση διαπιστώθηκε ότι υπήρχε κάτι ασυνήθιστο στην κοιλιακή περιοχή και ακολούθησαν περαιτέρω εξετάσεις.

Η διάγνωση ήταν εξαιρετικά σοβαρή: προχωρημένος καρκίνος των ωοθηκών.

Η μεγάλη μάχη που ακολούθησε

Τον Φεβρουάριο του 2020, σύμφωνα με την οικογένεια, η Εύα υποβλήθηκε σε μεγάλη χειρουργική επέμβαση.

Ακολούθησε χημειοθεραπεία για αρκετούς μήνες.

Παρά τις δυσκολίες, προσπάθησε να επιστρέψει σε μια όσο το δυνατόν φυσιολογικότερη ζωή.

Επέστρεψε στη δουλειά της και, την άνοιξη του 2022, ταξίδεψε μαζί με τον σύζυγό της στην Αίγυπτο.

Για λίγο διάστημα, η οικογένεια ήλπιζε ότι το χειρότερο είχε περάσει.

Η υποτροπή

Αργότερα, σύμφωνα με την περιγραφή της οικογένειας, οι εξετάσεις έδειξαν ξανά ανησυχητικά ευρήματα.

Ο δείκτης CA-125 είχε αυξηθεί και υπήρχαν ενδείξεις ότι η νόσος είχε επιστρέψει.

Ακολούθησε νέα θεραπεία, όμως η κατάσταση της Εύας συνέχισε να επιδεινώνεται.

Πέθανε τον Αύγουστο του 2023, σε ηλικία 63 ετών.

Άφησε πίσω της τον σύζυγό της και τις δύο κόρες τους.

«Δεν κάπνιζε και δεν έπινε»

Ένα από τα πράγματα που δυσκολεύεται περισσότερο να αποδεχθεί ο Μαρκ είναι ότι, όπως λέει, η Εύα προσπαθούσε να ζει υγιεινά.

Δεν κάπνιζε, δεν έπινε αλκοόλ και πρόσεχε τον εαυτό της.

Όμως είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι ο καρκίνος των ωοθηκών μπορεί να εμφανιστεί και σε ανθρώπους χωρίς αυτούς τους παράγοντες κινδύνου.

Το ότι ένας άνθρωπος δεν καπνίζει ή δεν καταναλώνει αλκοόλ δεν επιτρέπει από μόνο του να προσδιοριστεί τι προκάλεσε έναν καρκίνο.

Γιατί ο Μαρκ αποφάσισε να κινηθεί νομικά

Μετά τον θάνατο της Εύας, ο Μαρκ άρχισε να διαβάζει περισσότερα για τη διεθνή δικαστική διαμάχη γύρω από προϊόντα με τάλκ.

Όταν πληροφορήθηκε για τη βρετανική ομαδική διαδικασία, αποφάσισε να συμμετάσχει.

Ο ίδιος θεωρεί ότι πρέπει να εξεταστεί πλήρως εάν η πολυετής χρήση του προϊόντος συνέβαλε στην ασθένεια της γυναίκας του.

Η συμμετοχή του σε μια αγωγή, βέβαια, δεν αποτελεί απόδειξη αιτιώδους σχέσης.

Αυτό ακριβώς είναι ένα από τα κρίσιμα ζητήματα που καλείται να εξετάσει η δικαστική διαδικασία.

Τι λέει σήμερα η επιστήμη για το τάλκ και τον καρκίνο των ωοθηκών

Η επιστημονική εικόνα είναι πιο σύνθετη από έναν απλό ισχυρισμό ότι «το τάλκ προκαλεί καρκίνο».

Ορισμένες επιδημιολογικές μελέτες έχουν εντοπίσει συσχέτιση ανάμεσα στη χρήση τάλκ στην περιοχή των γεννητικών οργάνων και στον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου των ωοθηκών.

Μεγάλη ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο Journal of Clinical Oncology το 2024 και βασίστηκε σε περισσότερες από 50.000 γυναίκες βρήκε θετική συσχέτιση σε ορισμένες αναλύσεις μεταξύ της χρήσης τάλκ στην περιοχή των γεννητικών οργάνων και του καρκίνου των ωοθηκών.

Η συσχέτιση όμως δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι το τάλκ προκαλεί τον καρκίνο.

Νεότερη επιστημονική ανάλυση του 2026

Το 2026 δημοσιεύθηκε επίσης συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση δεκάδων μελετών σχετικά με το τάλκ και τον καρκίνο των ωοθηκών.

Η ανάλυση εντόπισε μια μέτρια θετική συσχέτιση στις μελέτες τύπου case-control.

Ωστόσο, όταν εξετάστηκαν οι διαθέσιμες προοπτικές μελέτες κοόρτης, δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σαφής συσχέτιση.

Οι ίδιοι οι ερευνητές κατέληξαν ότι τα υπάρχοντα δεδομένα πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή και δεν αποδεικνύουν οριστικά σχέση αιτίας και αποτελέσματος.

 

Τάλκ και αμίαντος δεν είναι το ίδιο πράγμα

Ένα ακόμη σημείο που συχνά προκαλεί σύγχυση είναι η σχέση μεταξύ τάλκ και αμιάντου.

Το τάλκ είναι φυσικό ορυκτό.

Ο αμίαντος είναι διαφορετική ομάδα ορυκτών ινών και αποτελεί γνωστό καρκινογόνο για τον άνθρωπο.

Στη φύση, κοιτάσματα τάλκ και αμιάντου μπορεί να βρίσκονται γεωλογικά κοντά.

Γι’ αυτό η πιθανή επιμόλυνση του τάλκ με αμίαντο αποτελεί εδώ και δεκαετίες αντικείμενο αυστηρού ελέγχου.

Στη βρετανική δικαστική υπόθεση οι ενάγοντες ισχυρίζονται ότι συγκεκριμένα προϊόντα ήταν μολυσμένα με αμίαντο. Οι εταιρείες το αρνούνται.

 

Δισεκατομμύρια δολάρια και χιλιάδες υποθέσεις στις ΗΠΑ

Η αντιπαράθεση γύρω από το τάλκ δεν περιορίζεται στη Βρετανία.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κατατεθεί δεκάδες χιλιάδες αγωγές που συνδέουν προϊόντα ταλκ με καρκίνο των ωοθηκών και μεσοθηλίωμα.

Τον Ιούλιο του 2026, η Johnson & Johnson ανακοίνωσε συμφωνία ύψους περίπου 5,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την επίλυση δεκάδων χιλιάδων αμερικανικών αξιώσεων που αφορούν καρκίνο των ωοθηκών.

Η συμφωνία δεν αποτελεί παραδοχή ότι το προϊόν προκάλεσε καρκίνο.

Η εταιρεία εξακολουθεί να αρνείται τους σχετικούς ισχυρισμούς.

 

Το High Court έδωσε το πράσινο φως για την ομαδική διαδικασία

Στη Βρετανία, μια σημαντική δικαστική εξέλιξη σημειώθηκε στις 10 Ιουνίου 2026.

Το High Court ενέκρινε Group Litigation Order για τις υποθέσεις που αφορούν τα προϊόντα τάλκ.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ενάγοντες κέρδισαν την υπόθεση.

Σημαίνει ότι το δικαστήριο έκρινε πως οι πολυάριθμες αξιώσεις έχουν αρκετά κοινά ζητήματα ώστε να διαχειριστούν μέσω ειδικής ομαδικής διαδικασίας.

Η ουσία των καταγγελιών και το ζήτημα της ευθύνης εξακολουθούν να πρέπει να εξεταστούν δικαστικά.

 

Γιατί η ιστορία της Εύας συγκινεί

Πίσω από τους επιστημονικούς όρους, τα δικαστικά έγγραφα και τις διαφωνίες των ειδικών υπάρχει μια οικογένεια που έχασε έναν άνθρωπό της.

Ο Μαρκ δεν μπορεί να γνωρίζει με βεβαιότητα τι προκάλεσε τον καρκίνο της συζύγου του.

Αυτό που γνωρίζει είναι ότι η Εύα χρησιμοποιούσε επί χρόνια ένα προϊόν που θεωρούσε απολύτως συνηθισμένο και ασφαλές.

Όταν αργότερα έμαθε για τις δικαστικές υποθέσεις, δημιουργήθηκε ένα ερώτημα που, όπως λέει, δεν μπορεί πλέον να βγάλει από το μυαλό του.

 

Θα μπορούσαν τα πράγματα να είχαν εξελιχθεί διαφορετικά;

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι καταναλωτές

Η υπόθεση δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος που έχει χρησιμοποιήσει πούδρα ταλκ θα εμφανίσει καρκίνο.

Ούτε σημαίνει ότι κάθε περίπτωση καρκίνου των ωοθηκών μπορεί να αποδοθεί σε ένα συγκεκριμένο προϊόν.

Ο καρκίνος των ωοθηκών είναι σύνθετη νόσος και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων:

• η ηλικία,
• οικογενειακό ιστορικό,
• ορισμένες κληρονομικές μεταλλάξεις, όπως BRCA1 και BRCA2,
• ορμονικοί και αναπαραγωγικοί παράγοντες,
• άλλοι παράγοντες που εξακολουθούν να μελετώνται.

Σε αρκετές περιπτώσεις δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί μία και μοναδική αιτία.

Τα συμπτώματα του καρκίνου των ωοθηκών που χρειάζονται προσοχή

Η ιστορία της Εύας υπενθυμίζει επίσης τη σημασία της αξιολόγησης επίμονων συμπτωμάτων.

Ο καρκίνος των ωοθηκών μπορεί να προκαλεί συμπτώματα όπως:

• επίμονο φούσκωμα,
• πόνο ή δυσφορία στην κοιλιά και τη λεκάνη,
• αίσθημα ότι κάποιος χορταίνει πολύ γρήγορα,
• αλλαγές στις συνήθειες ούρησης,
• ανεξήγητη κόπωση,
• αλλαγές στις κενώσεις,
• ανεξήγητη απώλεια βάρους.

Τα συμπτώματα αυτά είναι πολύ συχνά και συνήθως δεν σημαίνουν καρκίνο. Όταν όμως είναι νέα, επίμονα ή εμφανίζονται συχνά, χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση.

Μια δικαστική μάχη που συνεχίζεται

Η υπόθεση στη Βρετανία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

Οι ενάγοντες θα επιχειρήσουν να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους σχετικά με την πιθανή παρουσία αμιάντου και τη σχέση των προϊόντων με συγκεκριμένες μορφές καρκίνου.

Η Johnson & Johnson και η Kenvue αναμένεται να συνεχίσουν να αντικρούουν τους ισχυρισμούς, υποστηρίζοντας ότι τα προϊόντα ήταν ασφαλή και ότι τα επιστημονικά δεδομένα δεν αποδεικνύουν την αιτιώδη σχέση που προβάλλουν οι ενάγοντες.

Μέχρι να αποφανθεί το δικαστήριο, οι καταγγελίες παραμένουν καταγγελίες και δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως αποδεδειγμένα γεγονότα.

 

«Ήθελα απλώς να γεράσω μαζί σου»

Για τον Μαρκ, πάντως, η υπόθεση δεν είναι ένας αριθμός μέσα σε μια τεράστια ομαδική αγωγή.

Είναι η ιστορία της γυναίκας με την οποία μοιράστηκε σχεδόν ολόκληρη την ενήλικη ζωή του.

Είναι τα ταξίδια που δεν πρόλαβαν να κάνουν, τα σχέδια που έμειναν στη μέση και η καθημερινότητα που άλλαξε για πάντα.

Και πάνω από όλα, είναι εκείνη η φράση της Εύας που εξακολουθεί να θυμάται:

«Ήθελα απλώς να γεράσω μαζί σου».

Ο Μαρκ λέει ότι η δικαστική διαδικασία δεν μπορεί να του επιστρέψει τη σύζυγό του.

Ελπίζει όμως ότι θα δώσει απαντήσεις για το τι συνέβη και εάν οι καταναλωτές είχαν όλες τις πληροφορίες που έπρεπε να γνωρίζουν.

Σημείωση: Το άρθρο περιγράφει ισχυρισμούς που αποτελούν αντικείμενο ενεργής δικαστικής διαμάχης. Δεν έχει αποδειχθεί ότι η χρήση πούδρας ταλκ της Johnson & Johnson προκάλεσε τον καρκίνο της συγκεκριμένης γυναίκας. Η Johnson & Johnson και η Kenvue αρνούνται ότι τα προϊόντα τους με τάλκ περιείχαν αμίαντο ή προκαλούν καρκίνο. Επιστημονικές μελέτες έχουν αναφέρει συσχετίσεις μεταξύ χρήσης τάλκ στην περιοχή των γεννητικών οργάνων και καρκίνου των ωοθηκών, όμως τα διαθέσιμα δεδομένα δεν αποδεικνύουν οριστικά αιτιώδη σχέση.