4 πράγματα που πολλοί κάνουν το πρωί και μπορεί να πάθουν εγκεφαλικό, όλες οι ηλικίες πρέπει να τα αποφεύγουν

4 πράγματα που πολλοί κάνουν το πρωί και μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού

Το πρωί πολλοί ξεκινούν τη μέρα τους βιαστικά, χωρίς να προσέχουν ορισμένες συνήθειες που επιβαρύνουν την καρδιά και τα αιμοφόρα αγγεία.

Ένα τσιγάρο με τον καφέ, ένα πολύ αλμυρό πρωινό ή η παράλειψη της καθημερινής αγωγής μπορεί να φαίνονται ασήμαντα. Όταν όμως επαναλαμβάνονται, μπορεί να συμβάλουν στην αύξηση της αρτηριακής πίεσης και του συνολικού κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι μία μεμονωμένη πρωινή συνήθεια θα προκαλέσει οπωσδήποτε εγκεφαλικό. Οι σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου είναι η υψηλή αρτηριακή πίεση, το κάπνισμα, ο διαβήτης, η υψηλή χοληστερόλη, η κολπική μαρμαρυγή, η παχυσαρκία και η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας.

1. Καπνίζουν αμέσως μόλις ξυπνήσουν

Για πολλούς ανθρώπους, το πρώτο τσιγάρο της ημέρας συνοδεύει τον πρωινό καφέ.

Η νικοτίνη μπορεί να αυξήσει προσωρινά την αρτηριακή πίεση και τους καρδιακούς παλμούς. Παράλληλα, το κάπνισμα προκαλεί βλάβες στα αγγεία και ευνοεί τη δημιουργία θρόμβων.

Το κάπνισμα αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο, ανεξάρτητα από την ώρα της ημέρας.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται όσοι έχουν ήδη:

• Υψηλή αρτηριακή πίεση.
• Αυξημένη χοληστερόλη.
• Διαβήτη.
• Καρδιαγγειακή νόσο.
• Ιστορικό εγκεφαλικού ή παροδικού ισχαιμικού επεισοδίου.

Τι μπορείτε να κάνετε

Η διακοπή του καπνίσματος είναι μία από τις σημαντικότερες κινήσεις για την προστασία των αγγείων.

Όσοι δυσκολεύονται να το διακόψουν μπορούν να ζητήσουν βοήθεια από γιατρό ή οργανωμένο ιατρείο διακοπής καπνίσματος.

2. Παραλείπουν τα φάρμακα για την πίεση

Η υψηλή αρτηριακή πίεση είναι ο σημαντικότερος τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο.

Το πρόβλημα είναι ότι συχνά δεν προκαλεί εμφανή συμπτώματα. Κάποιος μπορεί να αισθάνεται απολύτως καλά, ενώ η πίεσή του παραμένει επικίνδυνα υψηλή.

Μερικοί άνθρωποι παραλείπουν την πρωινή αγωγή επειδή:

• Βιάζονται να φύγουν από το σπίτι.
• Ξέχασαν να ανανεώσουν τη συνταγή.
• Πιστεύουν ότι δεν χρειάζονται πλέον το φάρμακο.
• Η τελευταία μέτρηση ήταν φυσιολογική.
• Φοβούνται κάποια παρενέργεια.

Η φυσιολογική πίεση μπορεί, όμως, να οφείλεται ακριβώς στο γεγονός ότι το φάρμακο λειτουργεί. Η αυθαίρετη διακοπή ή αλλαγή της αγωγής μπορεί να αφήσει την πίεση ανεξέλεγκτη.

Τι μπορείτε να κάνετε

• Λαμβάνετε την αγωγή ακριβώς όπως σας έχει δοθεί.
• Χρησιμοποιείτε υπενθύμιση στο κινητό.
• Μετράτε την πίεση σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού.
• Δεν αλλάζετε ώρα ή δόση μόνοι σας.
• Ενημερώνετε τον γιατρό αν εμφανιστούν παρενέργειες.

3. Ξεκινούν τη μέρα με πολύ αλάτι

Ένα πρωινό με αλλαντικά, αλμυρά τυριά, έτοιμες πίτες, συσκευασμένα σνακ και άλλες επεξεργασμένες τροφές μπορεί να περιέχει μεγάλη ποσότητα αλατιού.

Η αυξημένη κατανάλωση αλατιού μπορεί να συμβάλει στην άνοδο της αρτηριακής πίεσης. Όταν αυτή η διατροφική συνήθεια επαναλαμβάνεται καθημερινά, αυξάνει μακροπρόθεσμα τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Το αλάτι δεν βρίσκεται μόνο σε ό,τι προσθέτουμε με την αλατιέρα. Μεγάλες ποσότητες μπορεί να υπάρχουν σε:

• Αλλαντικά.
• Τυριά.
• Έτοιμα αρτοσκευάσματα.
• Παξιμάδια και κράκερ.
• Σάλτσες.
• Τυποποιημένα τρόφιμα.
• Έτοιμα γεύματα.

Μια πιο ισορροπημένη επιλογή

Ένα απλό πρωινό μπορεί να περιλαμβάνει, ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ανθρώπου:

• Φρούτο.
• Γιαούρτι.
• Βρώμη.
• Ανάλατους ξηρούς καρπούς.
• Ψωμί ολικής άλεσης.
• Αυγό χωρίς υπερβολικό αλάτι.

Δεν χρειάζεται να αποκλειστούν όλες οι αγαπημένες τροφές. Σημασία έχει η συχνότητα, η ποσότητα και η συνολική διατροφή.

4. Περνούν όλο το πρωί εντελώς ακίνητοι

Πολλοί σηκώνονται από το κρεβάτι, κάθονται στο αυτοκίνητο και στη συνέχεια παραμένουν για ώρες μπροστά σε έναν υπολογιστή.

Η συστηματική έλλειψη σωματικής δραστηριότητας συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο υπέρτασης, παχυσαρκίας, διαβήτη και εγκεφαλικού επεισοδίου. Αντίθετα, η τακτική κίνηση βοηθά στη ρύθμιση της πίεσης, του βάρους και του σακχάρου. (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγειας)

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει κάποιος να ξεκινήσει ξαφνικά εξαντλητική γυμναστική.

Ιδιαίτερα όσοι έχουν καρδιαγγειακό πρόβλημα, πολύ υψηλή πίεση ή έχουν μείνει αδρανείς για μεγάλο διάστημα πρέπει να συζητήσουν με γιατρό πριν αρχίσουν έντονη άσκηση.

Απλές πρωινές κινήσεις

• Περπατήστε για λίγα λεπτά.
• Χρησιμοποιήστε τις σκάλες όταν είναι ασφαλές.
• Σηκωθείτε τακτικά από την καρέκλα.
• Κάντε ήπιες διατάσεις.
• Αυξήστε σταδιακά τη διάρκεια της δραστηριότητας.

Η συνέπεια είναι σημαντικότερη από την ένταση.

Το εγκεφαλικό δεν αφορά μόνο τους ηλικιωμένους

Ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία, αλλά εγκεφαλικό μπορεί να συμβεί και σε νεότερους ανθρώπους.

Στους νεότερους μπορεί να υπάρχουν παραδοσιακοί παράγοντες κινδύνου, όπως:

• Κάπνισμα.
• Υψηλή αρτηριακή πίεση.
• Διαβήτης.
• Παχυσαρκία.
• Υψηλή χοληστερόλη.
• Καρδιολογικά προβλήματα.

Υπάρχουν επίσης σπανιότερες αιτίες που χρειάζονται ιατρική διερεύνηση. Επομένως, κανείς δεν πρέπει να αγνοεί ξαφνικά νευρολογικά συμπτώματα επειδή θεωρεί ότι είναι «πολύ νέος» για εγκεφαλικό. (www.heart.org)

Τα σημάδια που απαιτούν άμεση αντίδραση

Το εγκεφαλικό είναι επείγον περιστατικό. Όσο νωρίτερα ξεκινήσει η θεραπεία, τόσο περισσότερες είναι οι πιθανότητες να περιοριστεί η βλάβη.

Προσέχουμε για:

• Ξαφνική πτώση ή ασυμμετρία στη μία πλευρά του προσώπου.
• Ξαφνική αδυναμία ή μούδιασμα στο ένα χέρι.
• Δυσκολία στην ομιλία ή ακατανόητα λόγια.
• Ξαφνική απώλεια ισορροπίας.
• Ξαφνική διαταραχή της όρασης.
• Πολύ δυνατό και ασυνήθιστο πονοκέφαλο.

Ένας απλός τρόπος ελέγχου είναι να ζητήσουμε από το άτομο:

1. Να χαμογελάσει.
2. Να σηκώσει και τα δύο χέρια.
3. Να επαναλάβει μια απλή πρόταση.

Αν το πρόσωπο είναι στραβό, το ένα χέρι πέφτει ή η ομιλία είναι μπερδεμένη, καλούμε αμέσως βοήθεια. (Stroke Association)

Τι δεν πρέπει να κάνουμε

Σε πιθανό εγκεφαλικό:

• Δεν περιμένουμε να περάσουν τα συμπτώματα.
• Δεν αφήνουμε το άτομο να οδηγήσει.
• Δεν του δίνουμε φαγητό ή νερό αν δυσκολεύεται να καταπιεί.
• Δεν χορηγούμε ασπιρίνη χωρίς ιατρική οδηγία.
• Δεν το βάζουμε απλώς να κοιμηθεί.
• Σημειώνουμε την ώρα που άρχισαν τα συμπτώματα.

Η ασπιρίνη δεν πρέπει να δίνεται αυθαίρετα, επειδή δεν γνωρίζουμε αν πρόκειται για ισχαιμικό ή αιμορραγικό εγκεφαλικό.

Στην Ελλάδα καλούμε αμέσως το 112 ή το 166.

Πώς μειώνουμε τον κίνδυνο

Η πρόληψη δεν εξαρτάται από μία μόνο πρωινή συνήθεια.

Χρειάζεται συνολική φροντίδα:

• Τακτικός έλεγχος της αρτηριακής πίεσης.
• Διακοπή καπνίσματος.
• Έλεγχος σακχάρου και χοληστερόλης.
• Τακτική σωματική δραστηριότητα.
• Περιορισμός του αλατιού.
• Υγιές σωματικό βάρος.
• Λήψη των φαρμάκων όπως έχουν συνταγογραφηθεί.
• Έλεγχος για κολπική μαρμαρυγή όταν υπάρχει ένδειξη.
• Περιορισμός της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ.

Το συμπέρασμα

Κανένα από αυτά τα τέσσερα πράγματα δεν σημαίνει ότι κάποιος θα πάθει οπωσδήποτε εγκεφαλικό το ίδιο πρωί.

Όμως το κάπνισμα, η παράλειψη της αγωγής, η υπερβολική κατανάλωση αλατιού και η συνεχής ακινησία επιβαρύνουν παράγοντες που συνδέονται με τον κίνδυνο εγκεφαλικού.

Η σημαντικότερη κίνηση είναι να ελέγχουμε την πίεσή μας, να ακολουθούμε σωστά την αγωγή και να μην αγνοούμε ποτέ ένα ξαφνικό νευρολογικό σύμπτωμα.

Τι δεν πρέπει να κάνουμε το πρωί για να μειώσουμε τον κίνδυνο εγκεφαλικού

Το εγκεφαλικό μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε ηλικία και συχνά σχετίζεται με καθημερινές συνήθειες που δεν τις υποψιαζόμαστε. Οι πρωινές ώρες είναι ιδιαίτερα κρίσιμες, καθώς ο οργανισμός «ξυπνά» και οι αλλαγές στην πίεση και στον καρδιακό ρυθμό μπορεί να επιβαρύνουν τον εγκέφαλο.

Ακολουθούν ορισμένες συνήθειες που καλό είναι να αποφεύγουμε:

1. Μην σηκώνεστε απότομα από το κρεβάτι

Κατά τη διάρκεια του ύπνου η αρτηριακή πίεση είναι χαμηλότερη. Εάν πεταχτούμε όρθιοι αμέσως, η ξαφνική μεταβολή μπορεί να προκαλέσει απότομη αύξηση πίεσης ή ζάλη.

Συστήνεται να μείνουμε ξαπλωμένοι 1–2 λεπτά, να τεντωθούμε και έπειτα να σηκωθούμε ήρεμα.

2. Μην πίνετε αλμυρό νερό ή υπερβολικά αλμυρά ροφήματα

Το πολύ αλάτι ανεβάζει την αρτηριακή πίεση και επιβαρύνει την καρδιά. Επίσης, σε άδειο στομάχι μπορεί να ερεθίσει τον οισοφάγο και το στομάχι.

Καλύτερα να προτιμάτε απλό νερό ή χλιαρό νερό με λίγο λεμόνι.

3. Μην κάνετε έντονη άσκηση πολύ νωρίς, ειδικά στο κρύο

Η γυμναστική είναι ωφέλιμη, αλλά όταν γίνεται σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, αυξάνει τον κίνδυνο αγγειοσύσπασης και επιβαρύνει το καρδιαγγειακό σύστημα.

Επιλέξτε μια πιο ήπια μορφή άσκησης ή περιμένετε να ζεστάνει ο καιρός.

4. Μην πίνετε υπερβολική ποσότητα νερού μονομιάς

Η ενυδάτωση το πρωί είναι πολύ σημαντική, αλλά η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων νερού σε λίγα λεπτά μπορεί να αυξήσει το φορτίο στην καρδιά.

Ένα ποτήρι (200–300 ml) είναι αρκετό για ξεκίνημα, συνεχίζοντας με μικρές γουλιές μέσα στη μέρα.

Eπίσης μην καπνίζετε μόλις ξυπνήσετε και μην ξεκινάτε τη μέρα με άγχος!

Το πρώτο τσιγάρο της ημέρας προκαλεί απότομη αγγειοσυστολή και αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο για καρδιαγγειακά και εγκεφαλικά επεισόδια. Η άμεση ενασχόληση με κινητό, ειδήσεις ή στρεσογόνες δραστηριότητες αυξάνει την πίεση και το στρες στον οργανισμό.

Συμπέρασμα

Το πρωί είναι η στιγμή που το σώμα μας χρειάζεται ήρεμη αφύπνιση και σωστή φροντίδα. Με μικρές αλλαγές στις συνήθειες, μπορούμε να προστατεύσουμε την καρδιά και τον εγκέφαλό μας και να μειώσουμε τον κίνδυνο εγκεφαλικού.