Γνωρίζετε, γιατί οι Κινέζοι δεν αποκαλούν την Ελλάδα «Greece», αλλά «Σι-λα»; Μάθετε για να νοιώσετε περήφανοι για άλλη μια φορά!

Στις περισσότερες γλώσσες με λατινογενείς ρίζες, οι Έλληνες είναι γνωστοί ως Γραικοί. Για τους Τούρκους και τους Μεσανατολίτες, ως Ίωνες – από εκεί προκύπτει το “γιουνάν” που μας αποκαλούν στις χώρες της Μέσης Ανατολής. Ωστόσο, για το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πληθυσμού, η ονομασία της Ελλάδας έχει διατηρήσει την αρχέγονη γλωσσική της ρίζα.

Ο κινέζικος πολιτισμός, όπως και ο ελληνικός, είναι ένας από τους αρχαιότερους και σημαντικότερους που γνώρισε η ανθρωπότητα. Η Κίνα έθεσε τα θεμέλια της σύγχρονης Ασίας με τον ίδιο τρόπο που η Ελλάδα αποτέλεσε τον πυρήνα της σημερινής ευρωπαϊκής κουλτούρας.

Έτσι, σε αντίθεση με άλλους πιο πρόσφατους πολιτισμούς που πρόλαβαν να γνωρίσουν την Ελλάδα από την περίοδο της Τουρκοκρατίας και μετά, Κινέζοι και Έλληνες είχαν ήδη έρθει σε επαφή από τα αρχαία χρόνια λόγω της κυριαρχίας του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Οι κατακτήσεις του μακεδόνα βασιλιά είχαν φτάσει μέχρι τη δυτική Κίνα.

Άλλωστε, ο ιστορικός λαός της περιοχής εκείνης παραδοσιακά έφερε την ονομασία «Ντα Γουάν», που στα κινεζικά μεταφράζεται ως «οι μεγάλοι Ίωνες».

Ο κινεζικός πολιτισμός είναι ένας από τους αρχαιότερους και σημαντικότερους στον κόσμο. Wikimediamtx Commons

Παράλληλα, το ελληνικό βασίλειο της Βακτριανής είχε επίσης αναπτύξει εμπόριο τόσο με την Κίνα, όσο και με την Ινδία.

Όπως γίνεται αντιληπτό, μπορεί λόγω απόστασης να μην υπήρξε ποτέ στενή και διαρκής αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο πολιτισμών, όμως σίγουρα ο ένας γνώριζε την ύπαρξη του άλλου. Για το λόγο αυτό, η κινεζική είναι μία από τις ελάχιστες γλώσσες που το όνομα της χώρας μας προέρχεται από το «Ελλάς».

Όταν οι Κινέζοι πρωτοάκουσαν τη λέξη «Hellas», επεχείρησαν να την αποδώσουν στη γλώσσα τους.

Για να τη γράψουν, χρησιμοποίησαν δύο ιδεογράμματα (希臘) τα οποία επέλεξαν με
βάση την προφορά.

Δηλαδή πήραν ένα ιδεόγραμμα που προφέρεται «σι», άλλο ένα που προφέρεται «λα», τα ένωσαν για να φτιάξουν τη λέξη «Σι-Λα» με την οποία προσδιορίζουν την Ελλάδα.

Το πρώτο ιδεόγραμμα σημαίνει «ελπίδα» και το δεύτερο αντιστοιχεί στον μήνα Δεκέμβριο του παραδοσιακού κινεζικού ημερολογίου.

Και τα δύο όμως μαζί, όταν ενωθούν, σημαίνουν «ο άλλος μεγάλος πολιτισμός».

Το παραπάνω είναι ενδεικτικό του σεβασμού της χώρα μας.

Οι Κινέζοι άλλωστε είναι ίσως ο μοναδικός λαός στον κόσμο που δεν αποκαλεί την Ελλάδα «Greece» ή κάτι παρόμοιο.

Περίπου το 1/5 του παγκόσμιου πληθυσμού που ομιλεί κινεζικά αποκαλεί την Ελλάδα «Σι-Λα».

Γνωρίζετε γιατί οι Κινέζοι δεν αποκαλούν την Ελλάδα «Greece», αλλά «Σι-λα»; Η εξήγηση κρύβει μια ξεχωριστή ιστορία

Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι γνωρίζουν την Ελλάδα με ένα όνομα που μοιάζει με το αγγλικό «Greece». Στα κινεζικά όμως η χώρα μας λέγεται «希腊», που προφέρεται περίπου «Σι-λα».

Και αυτό δεν είναι μια τυχαία επιλογή.

Πίσω από το κινεζικό όνομα της Ελλάδας κρύβεται μια ενδιαφέρουσα γλωσσική και ιστορική διαδρομή, η οποία μας φέρνει πολύ πιο κοντά στο όνομα με το οποίο οι ίδιοι οι Έλληνες αποκαλούσαν επί αιώνες την πατρίδα τους: Hellas, δηλαδή Ελλάς.

Γιατί οι περισσότεροι λένε «Greece»;

Το αγγλικό όνομα «Greece» δεν προέρχεται από τη λέξη «Ελλάς».

Προέρχεται από το λατινικό Graecia, την ονομασία που χρησιμοποιούσαν οι Ρωμαίοι για τη χώρα των Ελλήνων.

Αντίστοιχα, η λέξη «Greek» συνδέεται με το λατινικό «Graecus» και το αρχαίο ελληνικό «Γραικός».

Με την τεράστια επιρροή της λατινικής γλώσσας στην Ευρώπη, παραλλαγές του «Graecia» επικράτησαν σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες.

Οι ίδιοι οι Έλληνες όμως δεν ονόμαζαν έτσι τη χώρα τους

Οι Έλληνες χρησιμοποιούσαν διαφορετική ονομασία.

Ελλάς.

Οι κάτοικοι ήταν οι Έλληνες και το σημερινό επίσημο όνομα της χώρας είναι Ελληνική Δημοκρατία.

Η μορφή «Hellas» παραμένει γνωστή διεθνώς ακόμη και σήμερα, αν και στα αγγλικά χρησιμοποιείται πολύ λιγότερο από το «Greece».

Και κάπου εδώ μπαίνει η Κίνα

Στα σύγχρονα κινεζικά η Ελλάδα γράφεται:

希腊

και στα Μανδαρινικά προφέρεται περίπου:

Xīlà, δηλαδή «Σι-λα».

Το εντυπωσιακό είναι ότι το συγκεκριμένο όνομα δεν δημιουργήθηκε ως απόδοση του αγγλικού «Greece».

Οι ιστορικές έρευνες για την κινεζική ονομασία δείχνουν ότι το «Xila» συνδέθηκε με το ελληνικό Hellas.

Δηλαδή οι Κινέζοι μας λένε ουσιαστικά «Ελλάδα»;

Σε γενικές γραμμές, ναι.

Η κινεζική ονομασία προέρχεται από μια φωνητική απόδοση του «Hellas» και όχι από το λατινογενές «Greece».

Αυτό σημαίνει ότι, ενώ μεγάλο μέρος του κόσμου χρησιμοποιεί ένα όνομα που πέρασε μέσα από τους Ρωμαίους, τα κινεζικά διατήρησαν μια ονομασία που βρίσκεται πολύ πιο κοντά στο ιστορικό ελληνικό όνομα της χώρας.

Πώς εμφανίστηκε η λέξη «Xila» στην Κίνα;

Εδώ η ιστορία γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.

Η έρευνα πάνω στις πρώτες κινεζικές μεταφράσεις του ονόματος της Ελλάδας εντοπίζει τη χρήση του «Xila» ήδη από τη δεκαετία του 1830.

Σύμφωνα με μελέτη του Classical Reception Studies Network, μια από τις πρώτες καταγεγραμμένες χρήσεις φαίνεται να συνδέεται με Ευρωπαίους ιεραποστόλους και μεταφραστές που δραστηριοποιούνταν στην Κίνα.

Οι άνθρωποι αυτοί γνώριζαν συχνά όχι μόνο ευρωπαϊκές γλώσσες αλλά και λατινικά και αρχαία ελληνικά.

Έτσι, αντί να μεταγράψουν απλώς το αγγλικό «Greece», φαίνεται ότι επέλεξαν μια μορφή που βασιζόταν στο Hellas.

Το όνομα καθιερώθηκε και έμεινε μέχρι σήμερα

Στην πορεία χρησιμοποιήθηκαν και άλλες αποδόσεις για την Ελλάδα, όμως το «Xila» ήταν εκείνο που επικράτησε στη γενική χρήση.

Και περισσότερο από ενάμιση αιώνα αργότερα εξακολουθεί να είναι η κανονική κινεζική ονομασία της χώρας.

Η Ελλάδα στα κινεζικά είναι 希腊, Xīlà.

Τα δύο κινεζικά ιδεογράμματα δεν σημαίνουν κυριολεκτικά «Ελλάδα»

Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση.

Πολλές φορές στο διαδίκτυο κυκλοφορούν εντυπωσιακές ιστορίες ότι τα δύο σύμβολα της λέξης «希腊» σημαίνουν δήθεν κάτι όπως «ο τόπος των σοφών», «η χώρα της ελπίδας» ή κάποια άλλη κολακευτική φράση.

Αυτό δεν είναι η πραγματική εξήγηση της ονομασίας.

Τα συγκεκριμένα κινεζικά σύμβολα χρησιμοποιήθηκαν κυρίως για τη φωνητική τους αξία, ώστε να αποδώσουν έναν ξένο γεωγραφικό όρο.

Με άλλα λόγια, το ενδιαφέρον βρίσκεται στην προέλευση του ήχου «Xila» από το «Hellas», όχι σε κάποια κρυφή ποιητική σημασία των χαρακτήρων.

Γιατί δεν προφέρεται ακριβώς «Ελλάς»;

Οι γλώσσες δεν διαθέτουν όλες τους ίδιους ήχους.

Όταν μια ξένη λέξη μεταφέρεται στα κινεζικά, προσαρμόζεται στους διαθέσιμους ήχους και συλλαβές της κινεζικής γλώσσας.

Έτσι το «Hellas» δεν θα μπορούσε να αποδοθεί ακριβώς όπως το λέμε στα ελληνικά.

Με την πάροδο του χρόνου καθιερώθηκε η προφορά Xīlà.

Οι κινεζικές διάλεκτοι δίνουν ακόμη ένα στοιχείο

Υπάρχει και μία ενδιαφέρουσα γλωσσική λεπτομέρεια.

Η σημερινή μανδαρινική προφορά είναι «Σι-λα», όμως σε άλλες κινεζικές γλωσσικές ποικιλίες η προφορά των ίδιων χαρακτήρων μπορεί να ακούγεται διαφορετικά.

Αυτό έχει οδηγήσει ερευνητές στην άποψη ότι η αρχική μεταγραφή ενδέχεται να ακουγόταν ακόμη πιο κοντά στο «Hellas» σε ορισμένες νότιες κινεζικές διαλέκτους.

Ένα διαφορετικό όνομα με πολύ παλιά ρίζα

Αυτό που κάνει την ιστορία όμορφη δεν είναι ότι οι Κινέζοι «τίμησαν» σκόπιμα την Ελλάδα περισσότερο από άλλους λαούς.

Δεν υπάρχει ιστορική τεκμηρίωση που να αποδεικνύει κάτι τέτοιο.

Το πραγματικά ενδιαφέρον είναι διαφορετικό.

Μια από τις μεγαλύτερες γλώσσες του κόσμου χρησιμοποιεί για την Ελλάδα ένα όνομα που δεν προέρχεται από τη ρωμαϊκή «Graecia», αλλά από το ίδιο το «Hellas».

Hellas και Greece: Δύο ονόματα, δύο διαφορετικές ιστορίες

Έτσι δημιουργείται ένα παράξενο γλωσσικό μονοπάτι.

Στη Δυτική Ευρώπη κυριάρχησε:

Graecia → Greece, Grecia, Grèce και άλλες παρόμοιες ονομασίες.

Στην ίδια την Ελλάδα παρέμεινε:

Hellas → Ελλάς → Ελλάδα.

Και στην Κίνα καθιερώθηκε μια μορφή που ανάγεται επίσης στο:

Hellas → Xila.

Από πού προέρχεται το «Graecia»;

Η λατινική ονομασία συνδέεται με τους Graeci, ονομασία που χρησιμοποίησαν οι Ρωμαίοι για Έλληνες με τους οποίους είχαν έρθει σε επαφή.

Στη συνέχεια το όνομα γενικεύτηκε και χρησιμοποιήθηκε για όλους τους Έλληνες και για ολόκληρη τη χώρα.

Καθώς η Ρώμη απέκτησε τεράστια πολιτιστική και πολιτική επιρροή στην Ευρώπη, η λατινική ονομασία εξαπλώθηκε σε πολλές γλώσσες.

Γιατί όμως παρέμεινε το «Hellas» στην ελληνική γλώσσα;

Για τους ίδιους τους Έλληνες, το όνομα συνδεόταν με τη δική τους ιστορική ταυτότητα.

Η λέξη «Έλληνες» έγινε η καθιερωμένη εθνική ονομασία ήδη από την αρχαιότητα.

Και η λέξη «Ελλάς» χρησιμοποιήθηκε για τον ελληνικό χώρο και αργότερα για το ελληνικό κράτος.

Στη νεότερη ελληνική επικράτησε η μορφή «Ελλάδα», όμως η «Ελλάς» εξακολουθεί να είναι απολύτως αναγνωρίσιμη.

Η Κίνα είναι μία από τις χώρες που διατήρησαν αυτή τη διαφορετική ρίζα

Δεν χρησιμοποιούν όλες οι γλώσσες του κόσμου παραλλαγή του «Greece».

Υπάρχουν και άλλες γλώσσες που έχουν ονομασίες συνδεδεμένες με το «Hellas» ή διαφορετικές ιστορικές ρίζες.

Η κινεζική όμως είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα επειδή πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες γλωσσικές κοινότητες στον κόσμο και η ονομασία «Xila» έχει καθιερωθεί εδώ και πολλές γενιές.

Και οι Έλληνες πώς αποκαλούν επίσημα τη χώρα τους;

Σήμερα το επίσημο όνομα είναι:

Ελληνική Δημοκρατία.

Στα ελληνικά χρησιμοποιούμε φυσικά το «Ελλάδα», ενώ το «Ελλάς» συναντάται σε πιο επίσημα, ιστορικά ή λογοτεχνικά συμφραζόμενα.

Στο εξωτερικό χρησιμοποιούνται επίσης οι διεθνείς όροι «Hellenic» και «Hellenic Republic».

Η λέξη «Hellenic» υπάρχει παντού ακόμη και σήμερα

Αρκεί να παρατηρήσει κανείς επίσημες ελληνικές ονομασίες στα αγγλικά.

Θα συναντήσει πολύ συχνά το Hellenic.

Hellenic Republic.

Hellenic Parliament.

Hellenic Navy.

Hellenic culture.

Η ρίζα «Hellen-» δεν εξαφανίστηκε ποτέ.

Είναι απλώς διαφορετική από την ονομασία «Greek» που επικράτησε στη διεθνή καθημερινή χρήση.

 

Άρα πρέπει να νιώσουμε «περήφανοι»;

Η ιστορία πράγματι έχει ένα όμορφο στοιχείο για έναν Έλληνα.

Το γεγονός ότι εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν μια ονομασία που ανάγεται στο «Hellas» είναι σίγουρα ένα ιδιαίτερο γλωσσικό απομεινάρι της ιστορίας.

Όμως χρειάζεται να αποφεύγουμε τους μύθους.

Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι οι Κινέζοι επέλεξαν το όνομα επειδή θεωρούσαν τους Έλληνες «ανώτερους», «σοφότερους» ή «εκλεκτούς».

Η πραγματική ιστορία είναι από μόνη της αρκετά ενδιαφέρουσα χωρίς υπερβολές.

Το εντυπωσιακό στοιχείο που λίγοι γνωρίζουν

Αν λοιπόν ένας Έλληνας ταξιδέψει στην Κίνα και ακούσει κάποιον να αναφέρεται στην Ελλάδα ως «Xila», δεν ακούει ένα εντελώς άγνωστο όνομα.

Ακούει ουσιαστικά έναν μακρινό γλωσσικό συγγενή της λέξης:

«Ελλάς».

Ένα ελληνικό όνομα που ταξίδεψε σε μια άλλη γλώσσα, προσαρμόστηκε στους ήχους της και τελικά καθιερώθηκε ως η κανονική ονομασία της χώρας.

Μια λέξη που ταξίδεψε χιλιάδες χιλιόμετρα

Η ιστορία των ονομάτων των χωρών είναι συχνά μια ιστορία ταξιδιών, εμπορίου, αυτοκρατοριών, μεταφραστών και ανθρώπων που προσπαθούν να αποδώσουν ξένους ήχους στη δική τους γλώσσα.

Και στην περίπτωση της Ελλάδας, έχουμε δύο μεγάλες διαδρομές.

Η μία πέρασε από τη Ρώμη και έδωσε στον δυτικό κόσμο το «Greece».

Η άλλη έφτασε μέχρι την Κίνα και διατήρησε έναν ήχο που συνδέεται με το «Hellas».

Το συμπέρασμα

Γιατί λοιπόν οι Κινέζοι δεν λένε την Ελλάδα «Greece»;

Επειδή η κινεζική ονομασία 希腊, Xīlà δεν δημιουργήθηκε από το αγγλικό όνομα της χώρας.

Η ιστορική της προέλευση συνδέεται με το Hellas, το όνομα που βρίσκεται στην ίδια ρίζα με το ελληνικό «Ελλάς».

Το «Greece» από την άλλη ακολούθησε τη λατινική διαδρομή του «Graecia» και επικράτησε στις περισσότερες δυτικές γλώσσες.

Έτσι, όταν ένας Κινέζος λέει «Xila», η λέξη μπορεί να ακούγεται ξένη στα αυτιά μας, αλλά η ιστορία της μάς οδηγεί πολύ πιο κοντά στο δικό μας «Ελλάς» απ’ όσο φανταζόμαστε.

Σημείωση: Στο διαδίκτυο κυκλοφορούν διάφορες εντυπωσιακές ερμηνείες για την υποτιθέμενη σημασία των κινεζικών χαρακτήρων του ονόματος της Ελλάδας. Η ιστορική και γλωσσολογική εξήγηση αφορά κυρίως τη φωνητική μεταγραφή του «Hellas» και όχι κάποια ειδική κολακευτική σημασία των χαρακτήρων.