Η μαμά μου πέθανε από ανεύρυσμα στα 42 της – Τα συμπτώματα που θέλω να γνωρίζει κάθε άνθρωπος

 

Ήταν μόλις 42 ετών όταν ένα εγκεφαλικό ανεύρυσμα άλλαξε μέσα σε λίγες ημέρες τη ζωή μιας ολόκληρης οικογένειας. Η κόρη της ήταν τότε μόλις 12 ετών. Χρόνια αργότερα, επιστρέφει σε εκείνη την ημέρα και σε όσα είχαν προηγηθεί, με έναν μόνο σκοπό: να γνωρίζουν περισσότεροι άνθρωποι ποια συμπτώματα χρειάζονται άμεση προσοχή.

«Η μέρα ξεκίνησε όπως κάθε άλλη φυσιολογική μέρα για εμένα, τότε μαθήτρια της ΣΤ’ Δημοτικού.

Ήταν 12 Ιανουαρίου 1988.

Έτρεχα να ετοιμαστώ για το σχολείο και η μαμά μου με βοηθούσε να κάνω μια τελευταία επανάληψη για το τεστ λεξιλογίου.

Στριμωχνόμασταν μπροστά στον νιπτήρα του μπάνιου, όπως τόσα άλλα πρωινά.

Της έκανε εντύπωση ότι ήξερα όλες τις λέξεις από την πρώτη επανάληψη και αποφασίσαμε ότι δεν χρειαζόταν να ξαναδιαβάσω.

Εκείνο το πρωί θυμάμαι ακόμη κάτι πολύ μικρό.

Της άρεσαν τα ρούχα που φορούσα.

Είχα βάλει ανοιχτόχρωμο τζιν, λευκά αθλητικά παπούτσια και ένα μπλε πουλόβερ.

Μου το είπε.

Και πριν φύγω τρέχοντας για τη στάση του σχολικού λεωφορείου, μου έδωσε τη συνηθισμένη δυνατή αγκαλιά της.

Στο σπίτι μας μπορεί να αργούσαμε για πολλά πράγματα. Για μια αγκαλιά, όμως, υπήρχε πάντα χρόνος.

Δεν μπορούσα να ξέρω ότι εκείνη θα ήταν μία από τις τελευταίες φορές που θα την αγκάλιαζα όρθια.»

Η ημέρα που όλα άλλαξαν

Για το 12χρονο κορίτσι, η σχολική ημέρα συνεχίστηκε φυσιολογικά.

Μαθήματα, διάλειμμα, φίλοι, τεστ.

Όμως την ίδια ώρα, κάπου αλλού, η μητέρα της έδινε μάχη για τη ζωή της.

Κάποια στιγμή γύρω στο μεσημέρι μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο.

Είχε υποστεί ρήξη εγκεφαλικού ανευρύσματος.

Η κατάσταση ήταν εξαιρετικά σοβαρή.

Έπεσε σε κώμα και οι γιατροί προχώρησαν σε χειρουργική επέμβαση.

Η κόρη της την είδε εκείνο το βράδυ μετά το χειρουργείο.

Και παρότι ήταν ακόμη παιδί, κατάλαβε ότι τίποτα δεν θα ήταν πια το ίδιο.

«Ήταν ξεκάθαρο ότι η ζωή μας είχε αλλάξει για πάντα.

Η μαμά μου έκλεισε τα 42 δύο ημέρες αργότερα.

Περίπου μιάμιση εβδομάδα μετά, πέθανε.

Τα 42 είναι πολύ νωρίς για να πεθάνει ένας άνθρωπος. Και τα 12 είναι πολύ μικρή ηλικία για να χάσεις τη μητέρα σου.»

Για χρόνια πίστευε ότι δεν υπήρχε καμία προειδοποίηση

Για δεκαετίες, η κόρη πίστευε ότι αυτό που συνέβη στη μητέρα της ήταν απλώς μία τρομακτική κακοτυχία.

Ότι ένα ανεύρυσμα μπορεί να σπάσει ξαφνικά σαν κεραυνός, χωρίς κανένα απολύτως σημάδι.

Και πράγματι, αυτό μπορεί να συμβεί.

Πολλά εγκεφαλικά ανευρύσματα που δεν έχουν υποστεί ρήξη δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα.

Μάλιστα, αρκετά ανακαλύπτονται τυχαία σε αξονική ή μαγνητική τομογραφία που γίνεται για εντελώς διαφορετικό λόγο.

Όμως υπάρχουν και περιπτώσεις όπου ένα ανεύρυσμα μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα επειδή πιέζει γειτονικά νεύρα ή ιστούς.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί επίσης να υπάρξει μικρή διαρροή αίματος πριν από μια μεγαλύτερη ρήξη.

Αυτή η μικρή διαρροή μπορεί να προκαλέσει έναν ξαφνικό και εξαιρετικά έντονο πονοκέφαλο που μπορεί να προηγείται της κύριας ρήξης ακόμη και για ημέρες.

Η γνωριμία που την έκανε να ξαναδεί την ιστορία της μητέρας της

Πολλά χρόνια αργότερα γνώρισε τον Todd Crawford.

Η σύζυγός του, Lisa Colagrossi, γνωστή τηλεοπτική δημοσιογράφος στη Νέα Υόρκη, είχε επίσης πεθάνει έπειτα από ρήξη εγκεφαλικού ανευρύσματος.

Μετά τον θάνατό της, ο Crawford δημιούργησε το Lisa Colagrossi Foundation, με στόχο την ενημέρωση του κοινού γύρω από τα εγκεφαλικά ανευρύσματα.

Η γνωριμία αυτή έκανε την κόρη να επιστρέψει στις αναμνήσεις των τελευταίων εβδομάδων της μητέρας της.

Και τότε άρχισε να θυμάται λεπτομέρειες που ως παιδί δεν μπορούσε να κατανοήσει.

Ο πονοκέφαλος που ήταν διαφορετικός από τους άλλους

Η μητέρα της παραπονιόταν για έναν πολύ έντονο πονοκέφαλο τις εβδομάδες πριν από την κατάρρευσή της.

Δεν έμοιαζε, όπως θυμάται η κόρη της, με έναν συνηθισμένο πονοκέφαλο.

Ήταν επίμονος και αρκετά έντονος ώστε να τον αναφέρει επανειλημμένα.

Είχε επίσης πόνο στον αυχένα, προβλήματα με την όρασή της και ευαισθησία στο φως.

Κάποια στιγμή είχε κάνει ακόμη και εμετό εξαιτίας της έντασης του πόνου.

Είχε επισκεφθεί γιατρό και είχε θεωρηθεί ότι επρόκειτο για κάποια λοίμωξη που κυκλοφορούσε εκείνη την εποχή.

Χρόνια αργότερα, η κόρη της αναρωτιόταν αν ορισμένα από αυτά τα συμπτώματα μπορεί να σχετίζονταν με το ανεύρυσμα.

Δεν σημαίνει ότι κάθε επίμονος πονοκέφαλος είναι ανεύρυσμα

Εδώ χρειάζεται μια πολύ σημαντική διευκρίνιση.

Οι πονοκέφαλοι είναι εξαιρετικά συχνοί και στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων δεν οφείλονται σε εγκεφαλικό ανεύρυσμα.

Επιπλέον, τα περισσότερα μη ραγέντα ανευρύσματα δεν προκαλούν συμπτώματα.

Ένα μεγαλύτερο ανεύρυσμα όμως που πιέζει νεύρα ή εγκεφαλικό ιστό μπορεί να προκαλέσει:

• πόνο πάνω ή πίσω από το ένα μάτι,
• διευρυμένη κόρη του ματιού,
• αλλαγή στην όραση ή διπλωπία,
• μούδιασμα στη μία πλευρά του προσώπου,
• σε ορισμένες περιπτώσεις επιληπτικές κρίσεις.

Τα συμπτώματα εξαρτώνται από το μέγεθος και τη θέση του ανευρύσματος. :contentReference[oaicite:2]{index=2}

Το σημαντικότερο σύμπτωμα μιας ρήξης: Ο ξαφνικός, εκρηκτικός πονοκέφαλος

Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα ενός ραγέντος εγκεφαλικού ανευρύσματος είναι ένας ξαφνικός και εξαιρετικά έντονος πονοκέφαλος.

Πολλοί ασθενείς τον περιγράφουν ως:

«τον χειρότερο πονοκέφαλο της ζωής μου».

Δεν πρόκειται συνήθως για έναν πονοκέφαλο που αυξάνεται αργά μέσα στη μέρα.

Μπορεί να εμφανιστεί απότομα και να φτάσει σε πολύ μεγάλη ένταση μέσα σε δευτερόλεπτα ή λεπτά.

Η ρήξη ανευρύσματος προκαλεί αιμορραγία γύρω από τον εγκέφαλο, γνωστή ως υπαραχνοειδής αιμορραγία, και αποτελεί επείγον ιατρικό περιστατικό. :contentReference[oaicite:3]{index=3}

Τα συμπτώματα ενός ραγέντος εγκεφαλικού ανευρύσματος

Εκτός από τον ξαφνικό, εξαιρετικά έντονο πονοκέφαλο, μπορεί να εμφανιστούν:

• ναυτία και εμετός,
• δυσκαμψία ή έντονος πόνος στον αυχένα,
• θολή ή διπλή όραση,
• έντονη ευαισθησία στο φως,
• σύγχυση,
• επιληπτική κρίση,
• απώλεια συνείδησης.

Η American Stroke Association αναφέρει επίσης ότι μπορεί να εμφανιστούν αλλαγές στις κόρες των ματιών, αδυναμία ή μούδιασμα και δυσκολία στην ομιλία. :contentReference[oaicite:4]{index=4}

ΠΡΟΣΟΧΗ: Ένας τέτοιος πονοκέφαλος είναι επείγον περιστατικό

Αν ένας άνθρωπος εμφανίσει ξαφνικά έναν πρωτόγνωρο, εξαιρετικά έντονο πονοκέφαλο, δεν περιμένουμε να δούμε αν θα περάσει.

Ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από:

• εμετό,
• αυχενική δυσκαμψία,
• σύγχυση,
• λιποθυμία,
• σπασμούς,
• αδυναμία ή μούδιασμα,
• πρόβλημα στην ομιλία ή στην όραση.

Χρειάζεται άμεση επείγουσα ιατρική βοήθεια.

Η ταχύτητα έχει σημασία, γιατί ένα ραγέν ανεύρυσμα μπορεί να προκαλέσει σοβαρή εγκεφαλική βλάβη ή να γίνει απειλητικό για τη ζωή πολύ γρήγορα. :contentReference[oaicite:5]{index=5}

Τι είναι ακριβώς το εγκεφαλικό ανεύρυσμα;

Το εγκεφαλικό ανεύρυσμα είναι μια περιοχή του τοιχώματος μιας αρτηρίας στον εγκέφαλο που έχει εξασθενήσει και διογκώνεται.

Μπορούμε να το φανταστούμε σαν ένα μικρό «σακουλάκι» ή εξόγκωμα στο αγγείο.

Το γεγονός ότι υπάρχει ανεύρυσμα δεν σημαίνει ότι θα σπάσει.

Τα περισσότερα εγκεφαλικά ανευρύσματα δεν υφίστανται ρήξη.

Ορισμένα παραμένουν μικρά και σταθερά για πολλά χρόνια και μπορεί να μη δημιουργήσουν ποτέ πρόβλημα. :contentReference[oaicite:6]{index=6}

Τι συμβαίνει όταν σπάσει;

Όταν το ανεύρυσμα υποστεί ρήξη, αίμα διαφεύγει στον χώρο γύρω από τον εγκέφαλο.

Αυτό ονομάζεται υπαραχνοειδής αιμορραγία και αποτελεί μορφή αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου.

Η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές.

Μία από αυτές είναι ο αγγειόσπασμος, κατά τον οποίο τα αιμοφόρα αγγεία στενεύουν και μπορεί να μειωθεί η ροή αίματος σε τμήματα του εγκεφάλου.

Μπορεί επίσης να εμφανιστεί υδροκέφαλος, δηλαδή συσσώρευση εγκεφαλονωτιαίου υγρού και αύξηση της πίεσης μέσα στο κρανίο.

Μπορεί να υπάρξει «προειδοποιητικός» πονοκέφαλος πριν από τη ρήξη;

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ναι.

Ένα ανεύρυσμα μπορεί να παρουσιάσει μικρή διαρροή αίματος πριν από μια μεγαλύτερη ρήξη.

Αυτό μπορεί να προκαλέσει έναν ξαφνικό, εξαιρετικά έντονο πονοκέφαλο.

Σύμφωνα με τη Mayo Clinic, ένας τέτοιος πονοκέφαλος μπορεί να επιμείνει για ημέρες και σε ορισμένες περιπτώσεις έως και περίπου δύο εβδομάδες πριν από μεγαλύτερη αιμορραγία. :

Αυτό όμως δεν συμβαίνει σε όλους.

Γι’ αυτό είναι λάθος να πιστεύουμε ότι κάθε ρήξη ανευρύσματος θα έχει δώσει προειδοποιήσεις αρκετές ημέρες νωρίτερα.

Ποιοι άνθρωποι έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο;

Ορισμένοι παράγοντες έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ή ρήξης εγκεφαλικού ανευρύσματος.

Ανάμεσά τους βρίσκονται:

• το κάπνισμα,
• η υψηλή αρτηριακή πίεση,
• οικογενειακό ιστορικό εγκεφαλικών ανευρυσμάτων,
• ορισμένες κληρονομικές παθήσεις,
• η χρήση διεγερτικών ναρκωτικών όπως κοκαΐνη ή μεθαμφεταμίνη.

Η υψηλή πίεση και το κάπνισμα θεωρούνται δύο από τους σημαντικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου. :

Αν είχε η μητέρα μου ανεύρυσμα, πρέπει να κάνω εξέταση;

Το οικογενειακό ιστορικό έχει σημασία, όμως δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος με έναν συγγενή που είχε ανεύρυσμα πρέπει αυτόματα να κάνει εξετάσεις.

Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος όταν υπάρχουν περισσότερα περιστατικά στην ίδια οικογένεια.

Η απόφαση για προληπτικό έλεγχο εξαρτάται από το οικογενειακό ιστορικό και άλλους παράγοντες κινδύνου και πρέπει να συζητείται με γιατρό.

Όταν κρίνεται απαραίτητος έλεγχος των εγκεφαλικών αγγείων, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μαγνητική αγγειογραφία ή αξονική αγγειογραφία.

Αν βρεθεί ένα ανεύρυσμα, πρέπει πάντα να χειρουργηθεί;

Όχι.

Αυτό είναι ένα ακόμη σημαντικό σημείο.

Η ανακάλυψη ενός μη ραγέντος ανευρύσματος δεν σημαίνει αυτόματα χειρουργείο.

Οι γιατροί εξετάζουν πολλούς παράγοντες:

• το μέγεθος,
• τη θέση,
• το σχήμα του ανευρύσματος,
• την ηλικία και τη γενική υγεία του ανθρώπου,
• το οικογενειακό ιστορικό,
• το κάπνισμα και την αρτηριακή πίεση.

Σε ορισμένες περιπτώσεις αρκεί τακτική παρακολούθηση.

Σε άλλες μπορεί να προταθεί θεραπεία, όπως χειρουργικό clipping ή ενδαγγειακή αντιμετώπιση με coils ή άλλες τεχνικές.

Η απόφαση εξατομικεύεται, επειδή πρέπει να συγκριθεί ο κίνδυνος της θεραπείας με τον μελλοντικό κίνδυνο ρήξης. :

Μια σημαντική διόρθωση: Καρδιακή ανακοπή και καρδιακή προσβολή δεν είναι το ίδιο

Σε παλαιότερα δημοσιεύματα για τα συμπτώματα του ανευρύσματος συχνά αναφέρεται η «καρδιακή ανακοπή (καρδιακή προσβολή)».

Οι δύο καταστάσεις όμως δεν είναι το ίδιο πράγμα.

Η καρδιακή ανακοπή σημαίνει ότι η καρδιά σταματά ξαφνικά να αντλεί αποτελεσματικά αίμα.

Η καρδιακή προσβολή, αντίθετα, προκαλείται συνήθως από απόφραξη της αιμάτωσης σε τμήμα του καρδιακού μυός.

Μια πολύ σοβαρή εγκεφαλική αιμορραγία μπορεί να προκαλέσει κατάρρευση και καρδιοαναπνευστική ανακοπή, αλλά αυτό δεν πρέπει να συγχέεται με το έμφραγμα.

Το μήνυμα μιας κόρης 30 χρόνια μετά

Η ιστορία της μητέρας της δεν μπορεί να ξαναγραφτεί.

Όμως μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ενημερώσει άλλους ανθρώπους.

«Όταν έχασα τη μαμά μου είχα ένα ισχυρό σύστημα υποστήριξης γύρω μου.

Η απώλειά της με έκανε πιο ανθεκτική και με βοήθησε να καταλάβω από πολύ μικρή ηλικία ποια πράγματα έχουν πραγματικά σημασία.

Η μαμά μου ήταν ένας απίστευτος άνθρωπος.

Μου δίδαξε τόσα πολλά μέσα στα 12 χρόνια που προλάβαμε να ζήσουμε μαζί.

Και με έναν παράξενο τρόπο, συνέχισε να με διδάσκει ακόμη και μετά τον θάνατό της.»

Ένα σύμπτωμα που αξίζει πραγματικά να θυμόμαστε

Δεν χρειάζεται να φοβόμαστε κάθε πονοκέφαλο.

Οι περισσότεροι πονοκέφαλοι έχουν πολύ συνηθέστερες και λιγότερο επικίνδυνες αιτίες.

Υπάρχει όμως μια μορφή πονοκεφάλου που δεν πρέπει να περιμένουμε να περάσει:

ένας ξαφνικός, εκρηκτικός και πρωτόγνωρα έντονος πονοκέφαλος, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από εμετό, δύσκαμπτο αυχένα, αλλαγές στην όραση, σύγχυση, σπασμούς ή απώλεια συνείδησης.

Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια.

Μερικές φορές η γνώση ενός συμπτώματος δεν αλλάζει τίποτα.

Κάποιες φορές όμως μπορεί να κάνει όλη τη διαφορά.

Και αυτός είναι ο λόγος που η κόρη αυτής της 42χρονης μητέρας θέλησε τόσα χρόνια αργότερα να μοιραστεί την ιστορία της.

Το άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά ιατρική διάγνωση. Αν εμφανιστεί ξαφνικός και εξαιρετικά έντονος πονοκέφαλος ή άλλα σοβαρά νευρολογικά συμπτώματα, χρειάζεται επείγουσα ιατρική αξιολόγηση.

Πηγές: Mayo Clinic, American Stroke Association, National Institute of Neurological Disorders and Stroke, infokids.cy.